Tiếng Nói Dân Chủ

Phong Trào Dân Chủ Việt Nam

VIỆT NAM: CUỘC ĐUA CỦA CÁC PHÓ THỦ TƯỚNG

QH VietnamĐặng Khương chuyển ngữ, CTV Phía Trước / M.I., The Economist

HÀ NỘI – Một số các nhóm vận động phương Tây thường đưa ra ngụ ý trong các bản báo cáo của họ về thành tích nhân quyền của Việt Nam rằng đất nước này đang được điều hành bởi một chế độ độc tài toàn trị mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự thật dường như phức tạp hơn những gì chúng ta thấy.

Các nhà phân tích bây giờ thấy rõ ràng rằng Bộ Công an Việt Nam đã thiết kế một bộ máy giám sát rộng lớn nhằm theo dõi và bịt miệng các ý kiến bất đồng chính trị – ngay cả các ý kiến trên Facebook – và rằng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có ảnh hưởng rất lớn đến các quyết định chính sách quan trọng ở Việt Nam. Ví dụ, chỉ thị khẩn cấp hồi đầu tháng này của ông Dũng đã giúp di tản thành công gần 800.000 người từ các khu vực ven biển trước cơn siêu bão Haiyan. Các cơ quan cứu trợ đã ca ngợi chỉ thị hiệu quả này và tầm nhìn xa của ông.

Tuy nhiên, chính phủ Việt Nam cũng có đầy đủ các cuộc chiến phe nhóm như các cuộc chơi trong trường học. Thời gian qua chúng ta cũng chứng kiến một số cán bộ tỉnh bất đồng với các chỉ thị từ trung ương trong khi các bộ trưởng thì công khai đấm móc nhau. Và bên trong nội bộ Đảng Cộng sản cầm quyền, nhiều người cho rằng cuộc chiến phe nhóm đang diễn ra giữa ông Dũng và đối thủ của ông, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Adam Fforde, một chuyên gia về Việt Nam tại Đại học Victoria ở Úc, tự hỏi rằng liệu Việt Nam có phải là một “vùng đất không có vua” hay không.

Tuy nhiên, báo chí do nhà nước kiểm soát thỉnh thoảng tung ra các mẩu thông tin chỉ ra nhân vật nào đang thắng thế, hoặc ngược lại, thông qua bộ máy quan liêu và mạng lưới đảng viên rộng lớn của Hà Nội. Một trường hợp điển hình là việc Quốc hội bổ nhiệm hai Phó Thủ tướng mới hôm 13 tháng Mười một. Rõ ràng với đồng ý của ông Dũng và các nhân vật cấp cao trong Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội đã chọn Vũ Đức Đam – trước đây là Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, và Phạm Bình Minh – hiện là Bộ trưởng Ngoại giao. Một Phó Thủ tướng khác, tức ông Nguyễn Thiện Nhân, đã bị miễn nhiệm và được chuyển đến vị trí tương đối không sáng sủa cho mấy thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, một tổ chức ngoại vi của Đảng Cộng sản có nhiệm vụ huy động sự hỗ trợ cho chế độ và lựa chọn các ứng cử viên vào Quốc hội.

Một số nhà quan sát có kinh nghiệm nói rằng việc cải tổ cho thấy một vài điều thú vị về tình hình chính trị tại Việt Nam. Điểm chính là ông Dũng dường như đang tái khẳng định lại sức ảnh hưởng của ông sau nhiều tháng bị chỉ trích nặng nề trong Đảng. Một năm trước, ông đã bí các đối thủ buộc phải công khai xin lỗi vì khả năng quản lý kinh tế yếu kém, nhưng giờ đây ông đã thay thế nội các chính phủ với những nhân vật trung thành và có năng lực. Ông có thể đã tính đến tình hình vào năm 2016, khi ông sẽ không còn giữ chức thủ tướng nhưng có thể vẫn còn trong Bộ Chính trị. Mặc dù không phải tất cả các phó thủ tướng đều ở trong Bộ Chính trị nhưng quan điểm chung là điều này chắc chắn sẽ không làm hại ông Dũng khi ông có một số liên kết thân mật nhất định ở các vị trí đứng đầu chính phủ.

Các nhà phân thích cho rằng cả ông Đam lẫn ông Minh đều không phải là ứng cử viên cho chức thủ tướng vào năm 2016. Đặc biệt là ông Minh sẽ không bao giờ đứng vào vị trí này vì ông chỉ là một nhà ngoại giao và không có nền tảng chính trị đủ rộng. Tuy nhiên, ông Đam – trước khi trở thành Phó Thủ tướng thì ông từng là Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, một chức vụ tương đương với Trưởng Văn phòng Nhân sự của Tổng thống Hoa Kỳ – và ông có thể sẽ trở thành một ứng cử viên cho cả hai công việc trên và một trong mười sáu ủy viên trong Bộ Chính trị. Giáo sư Tường Vũ tại Đại học Oregon, Hoa Kỳ, cho biết rằng chính trị gia có cơ hội lớn nhất để ngồi vào ghế thủ tướng năm 2016 là ông Nguyễn Xuân Phúc, một trong năm Phó Thủ tướng và hiện cũng là Ủy viên Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, ông Minh vẫn giữ được vị trí đứng đầu trong Bộ Ngoại giao, và cuộc bầu chọn chức vụ phó thủ tướng của ông vừa qua có thể giúp làm giảm bớt các mối quan tâm kéo dài giữa các quan chức hàng đầu của Việt Nam về chính sách ngoại giao nếu bộ ngoại giao thiếu một ghế trong Bộ Chính trị. Ông Minh, người đã từng học tại Đại học Tufts ở Hoa Kỳ và có bằng cử nhân ngành luật và ngoại giao, và đã từng là nhà ngoại giao ở cả New York và Washington. Tuy nhiên, ông vẫn chưa phải là một ứng cử viên cho Bộ Chính trị và thậm chị ông có thể không bao giờ vào được Bộ Chính trị. Nhưng Giáo sư Vũ cho biết hồi tuần trước rằng việc bổ nhiệm ông Minh vào chức Phó Thủ thướng là một “phương pháp thỏa hiệp” nhằm nâng cao vị thế của Bộ.

Hiện rất khó để dự đoán liệu ông Minh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thành tích nhân quyền của Việt Nam hoặc các cuộc đàm phán về Quan hệ Đối tác Xuyên Thái Bình Dương hay không. Quan hệ Đối tác Xuyên Thái Bình Dương hiện do Hoa Kỳ lãnh đạo và gồm khoảng hơn một chục các nước khác nhau. (Bộ Tài chính của Hoa Kỳ, Jacob J. Lew, đã đến Hà Nội vào ngày 14 tháng Mười một để giúp hỗ trợ cho các cuộc đàm phán này.) Cho đến thời điểm này thì vẫn chưa rõ là ai sẽ đảm nhận chức vụ đứng đầu chính phủ vào năm 2016. Các nhà phân tích nói rằng chức vụ này khó lọt vào tay ông Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Phó Thủ tướng vừa bị miễn nhiệm. Một số người cho việc ông Nhân bị miễn nhiệm là một cách để loại ông ấy ra ngoài cuộc chơi cũng như những thành tích yếu kém của ông trong chức vụ Bộ trưởng Bộ Giáo dục.

Điều rõ ràng là 90 triệu dân ở Việt Nam sẽ không được hỏi về sự lựa chọn các phó thủ tướng trong tương lai của Đảng, vì cho đến nay Việt Nam vẫn không cho phép bầu cử tự do. Đại hội Đảng thường không cho phép báo chí trực tiếp đưa tin, và theo dõi tình hình chính trị của Hà Nội có lẽ tương tự như xem trấn đấu bóng bầu dục qua một quan cảnh sai lệnh: Sân bóng và phác thảo chung của cuộc đấu tương đối là rõ ràng, nhưng cách đi bóng hoặc lúc tấn công (tìm cách lấy bóng của một đối thủ) thì thường không ai đoán trước được.

© 2013 Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC – www.phiatruoc.info

_______

Tiếng Nói Dân Chủ là diễn đàn chia sẻ những quan điểm dân chủ từ nhiều nơi khác nhau. Ban Biên Tập không chịu trách nhiệm nội dung các bài viết đã được đăng tải, cũng như bài viết không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tiếng Nói Dân Chủ.

Advertisements

Tháng Mười Một 19, 2013 - Posted by | Chính Trị-Xã Hội | , , ,

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s