Tiếng Nói Dân Chủ

Phong Trào Dân Chủ Việt Nam

HÀN QUỐC VÀ VIỆT NAM: MỐI QUAN HỆ ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC MỚI?

Thùy Dương chuyển ngữ, Phía Trước / Sukjoon Yoon, Eurasia Review

Chuyến công du ra nước ngoài lần thứ ba của Tổng thống Park Guen-hye tới Việt Nam được coi như một bước đi ngoại giao lớn, mang ý nghĩa lớn lao thay vì đơn thuần chỉ hợp tác thúc đẩy kinh tế. Liệu phía Hàn Quốc đang nghĩ tới và xem Việt Nam như “một đồng minh quan trọng” trong ván cờ nơi mà Trung Quốc gia tăng sức mạnh?

Chuyến viếng thăm Việt Nam của Tổng thống Park Guen-hye vào ngày 7-11 tháng Chín năm 2013 diễn ra ngay sau chuyến đi thăm Hoa Kỳ và Trung Quốc. Cuộc viếng thăm này được đánh giá như một bước chuyển biến quan trọng trong mối quan hệ Hà Nội – Seoul nhằm nỗ lực đẩy mạnh các phương án hợp tác toàn diện giữa hai nước trong toàn bộ các lĩnh vực chính trị, an ninh, kinh tế, xã hội và văn hóa.

Nếu Hà Nội ủng hộ Tổng thống Park Guen-hye, Seoul có thể sẽ tạo ra nhiều cách để xây dựng lại mối quan hệ giữa hai nước. Cả hai nước đã tập trung vào các hợp tác kinh tế và công nghệ thông tin, bao gồm cả dự án về năng lượng điện hạt nhân. Hiện tại cả hai nước đang tập trung vào giải quyết hậu quả chiến tranh gây ra bởi Nam Hàn trong cuộc chiến Việt Nam. Các vấn đề kinh tế đang được ưu tiên và hai nước cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa việc hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế và thương mại, đầu tư.

Các lựa chọn chiến lược của Nam Hàn

Nam Hàn đang dần được đánh giá là một nước có sức mạnh tầm trung, điều này gia tăng thêm động lực cho Việt Nam trong mục đích đi đến phát triển một cộng đồng Nam Á vững mạnh hơn. Ý nghĩa chính trị qua hành động bày tỏ lòng kính trọng trước Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Đài tưởng niệm được đánh dấu như một sự kiến đáng nhớ. Bên cạnh đó, Tổng thống Park đã gặp gỡ và có buổi trò chuyện thân mật với thành viên cao cấp của chính phủ và Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự thực chính sách “Đổi mới” của Việt Nam có khá nhiều điểm tương đồng với chính sách “Sống tốt” của Nam Hàn trong những năm 1960. Cả hai nước cũng là mục tiêu chính trong chính sách ngoại giao các nước láng giếng của Trung Quốc trong thời điểm hiện tại và cũng có thể là tương lai.

Trung Quốc đã cố gắng hướng đến ASEAN kể từ những năm 1990 với chiến lược hợp tác song phương và đa phương. Mô hình “Một trục, Hai cánh” của Trung Quốc qua việc tham gia hai dự án Sông Mekong và Hành lang Myanmar đã giúp đỡ và ổn định kinh tế châu Á kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1998. Bên cạnh đó, Trung Quốc đã thiết lập khu vực Thương mại Tự do với ASEAN. Hàn Quốc, Trung Quốc, cùng với Nhật Bản, cũng đang tham gia vào cuộc đối thoại thường xuyên thông qua ASEAN+3 (APT) và đàm phán một dự thảo Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) ba bên với nhau. Đồng thời, cả Việt Nam lẫn Hàn Quốc là đều đồng thành viên cùng với Trung Quốc, là chủ trì của Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng Mở rộng (ADMM+) và Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS).

Nhân tố Việt Nam trong “Chính sách Trung Quốc” của Hàn Quốc

Mối quan hệ giữa Trung Quốc và các nước láng giềng đang là vấn đề còn nhiều tranh cãi. Việc xem Việt Nam là một nhân tố quan trọng trong “Chính sách Trung Quốc” của Hàn Quốc không phải không có lí do. Đầu tiên, ASEAN – trong đó Việt Nam là thành viên – đã và đang cố gắng để cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc và bảo vệ tính trung lập của mình  trong vấn đề an ninh khu vực thông qua sự hỗ trợ lẫn nhau của các nhóm như ASEAN+3, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) và ADMM+. Có một bài học ở đây cho Hàn Quốc khi nước này muốn tìm kiếm một giải pháp thúc đẩy an ninh song phương với Hoa Kỳ vào một quan hệ đối tác an ninh lớn hơn và mạnh hơn, đó chính là hợp tác với Nhật Bản.

Thứ hai, sự đi gia tăng của Trung Quốc đang ngày càng ảnh hướng trực tiếp tới các nước láng giềng trong khu vực, tình hình hiện tại không còn cho phép các nước ở khu vực Đông Á và Nam Á coi mình là các cá thể an ninh riêng biệt không ảnh hưởng tới tình hình xung quanh, chính họ nên đi tới một quyết định chung cho một kết nối an ninh khu vực Đông Á. Hai nước, Việt Nam và Hàn Quốc, đóng vai trò cầu nối giữa hai khu vực Đông Nam và Đông Bắc Á, cần phải làm việc cùng nhau nhằm tạo ra một cơ chế an ninh đa phương mạnh mẽ hơn để đáp lại các chiến lược khu vực và bành trướng quyền lực của Trung Quốc trong khu vực Biển Đông.

Thứ ba, tầm ảnh hưởng của Trung Quốc lên các nước ASEAN đã mang đến động lực cho Hàn Quốc buộc phải có các chính sách cải thiện quan hệ với ASEAN thay vì coi khối ASEAN là một khối trung lập không ủng hộ mình trong thời gian vừa qua. ASEAN đã cố gắng để giữ thế trung lập giữa hai miền Triều Tiên nhưng động thái thử nghiêm liên tục tên lửa đạn đạo tầm xa và vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên đã buộc khối ASEAN phải có lập trường rõ ràng và linh động hơn.

Lập hàng rào chống lại sự bành trướng thế lực của Trung Quốc

Chính sách đa dạng hóa hơn nữa sản phẩm trong kinh tế ở khu vực của Hàn Quốc đã mang đến những động lực không nhỏ cho kinh tế Việt Nam, thúc đẩy hợp tác giữa hai nước đồng thời chia sẻ mối quan tâm lo ngại chung về sự nổi lên của Trung Quốc. Có thể xác định được dễ dàng chiến lược khu vực của Trung Quốc ở thời điểm hiện tại, đó là nắm lấy ASEAN ở phía Nam và phá vỡ liên minh an ninh do Hoa Kỳ đứng đầu ở phía Bắc. Với sự suy giảm sức mạnh quân sự do hạn chế ngân sách của Hoa Kỳ, Việt Nam và Hàn Quốc đang phải đối mặt với một Trung Quốc đang tự tin hơn bao giờ hết.

Trung Quốc đã mở rộng cái gọi là “lợi ích cốt lõi” ra toàn bộ Biển Đông, từ tranh chấp tuyên bố của Việt Nam với quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa ở phía Nam tới tranh cãi với Nhật Bản về quần đảo Điếu Ngư/Senkaku. Bên cạnh đó, Trung Quốc còn có thể bành trướng khả năng của mình đến bán đảo Triều Tiên nhằm mục đích đánh bật sự bảo đảm an ninh của Hoa Kỳ ra khỏi khu vực. Chuyến viếng thăm của Tổng thống Park đến Việt Nam không chỉ góp phần gia tăng khả năng về kinh tế và nó cũng đặt nền móng cho mối quan hệ địa chính trị sâu sắc hơn giữa Việt Nam và Hàn Quốc. Hàn Quốc và Việt Nam, tiếp giáp với Trung Quốc ở phía Bắc và phía Nam, có thể có những khác biệt và những chính sách riêng để đối phó và phản ứng lại với các “chiến lược khu vực” của Trung Quốc, nhưng cả hai nước lại có khá nhiều điểm tương đồng với nhau. Điểm chung lớn nhất trong “chính sách Trung Quốc” của cả hai nước là dựa vào tiềm lực quân sự và sự bảo đảm an ninh khu vực từ Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, cả hai nước cũng đang tìm cách mở rộng hơn quyền tự chủ chiến lược của họ để đối phó với sự trỗi dậy mặc dù cả hai nước đang phải phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế với Trung Quốc.

Cân bằng Đế chế Trung Hoa?

Đang có một mối quan hệ mới nổi lên giữa hai cường quốc là Hoa Kỳ và Trung Hoa. Việt Nam và Hàn Quốc đều nằm trong chính sách ngoại vi của Trung Quốc và chỉ được đánh giá có tầm quan trọng thứ yếu. Từ thời kỳ Đế chế Trung Hoa, Trung Quốc luôn có gắng chinh phục các vùng lân cận ngoại vi của họ: xâm lược Việt Nam vào năm 1979 và can thiệp vào chiến tranh Triều Tiên 1950–1953. Tính đến thời điểm hiện tại, dường như Trung Quốc vẫn chưa bỏ ý định đó. Hiện tại đang nổi lên vấn đề tranh chấp đường biên giới biển trong khu vực Biển Đông giữa Việt nam – Trung Quốc và sự nghi ngờ qua liên minh an ninh Hoa Kỳ – Hàn Quốc. Liên minh này có thể gây bất lợi không hề nhỏ đối với Trung Quốc.

Thái độ ngoại giao với các nước láng giềng của Trung Quốc dựa trên tiêu chí “không có tin tức nào là tin tốt”. Kể từ khi bình thường hóa quan hệ giữa Seoul và Bắc Kinh vào năm 1992, hai nước đã mở ra một mối quan hệ đối tác chiến lược. Và kể từ năm 1991, Hà Nội và Bắc Kinh đã và đang được xem như có mối quan hệ “sâu sắc và đầy tự tin”.

Việc hình thành một mối quan hệ gần gũi hơn giữa cả ba nước có thể được xem là vượt quá sự mong đợi, nhưng đối với các mối quan hệ song phương đang diễn ra thì sự thúc đẩy khả năng gắn kết giữa Việt Nam và Hàn Quốc là điều lạc quan hoàn toàn có thể xảy ra. Ít nhất trong thời điểm hiện tại, mối quan hệ đó cung cấp cho các quốc gia yếu thế hơn một thế đứng vững vàg trong sự trỗi dậy của chủ nghĩa bành trướng Trung Quốc.

© Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC 2013 – www.phiatruoc.info

_______

Tiếng Nói Dân Chủ là diễn đàn chia sẻ những quan điểm dân chủ từ nhiều nơi khác nhau. Ban Biên Tập không chịu trách nhiệm nội dung các bài viết đã được đăng tải, cũng như bài viết không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tiếng Nói Dân Chủ.

Advertisements

Tháng Mười 20, 2013 - Posted by | Chính Trị-Xã Hội |

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s