Tiếng Nói Dân Chủ

Phong Trào Dân Chủ Việt Nam

‘ĐẢNG ĐANG THỤT LÙI HƠN LÀ CẢI CÁCH’

1Theo BBC/DĐXHDS

Đảng Cộng sản Việt Nam đang thụt lùi hơn là đổi mới và tiến bộ qua cách thức mà Đảng và chính quyền sắp công bố bản Hiến pháp sửa đổi cũng như điều hành đất nước giai đoạn hiện nay, theo nhà nghiên cứu Việt Nam học từ Hoa Kỳ.

Trao đổi với BBC hôm 28/9/2013, Giáo sư Ngô Vĩnh Long, từ Đại học Maine, cho rằng Đảng đang làm ‘mất thời gian’ của nhân dân và các giới trong xã hội khi cố tình trì hoãn cải tổ thể chế, chính trị qua việc tiếp tục không “gạt bỏ” điều 4 về vai trò độc tôn của Đảng Cộng sản lãnh đạo nhà nước và toàn thể xã hội ra khỏi Hiến pháp.

Cách làm mà theo nhà quan sát là vừa ‘thiếu tính chân thực’ và có dấu hiệu ‘mị dân’ làm cho Việt Nam tiếp tục thụt lùi.

Học giả từ Hoa Kỳ cũng đưa ra bình luận về sự ra đời của bản “Tuyên bố về thực thi quyền dân sự và chính trị” mới đây của một nhóm trí thức, nhân sỹ, quần chúng và các nhà hoạt động.

Ông cho rằng tuy chưa phải là hình thức của một tổ chức xã hội dân sự, tuyên bố là một dấu hiệu cho thấy một bước tiến, phong trào và đòi hỏi mạnh mẽ về nhu cầu của một xã hội dân sự đích thực ở Việt Nam.

Mở đầu cuộc trao đổi, GS Ngô Vĩnh Long bình luận về việc liệu bản Hiến pháp sửa đổi sắp được Quốc hội Việt Nam thông qua tới đây có mang tính chất cải tổ thực sự, căn bản hay là không.

——–

Dưới đây là phần bóc tiếng, do Diễn đàn Xã hội Dân sự thực hiện.

GS Ngô Vĩnh Long (NVL): Hiến pháp tôi nghĩ nó sẽ không có một cái thay đổi gì cơ bản thật sự nếu không gạt bỏ cái Điều 4 Hiến pháp. Mà cái vấn đề này chúng tôi đã nói trước khi cái Hiến pháp năm 1992 ra đời và sau đó tôi cũng đã có những ý kiến về vấn đề đó. Bởi vì nếu mà để Đảng trên Hiến pháp, để Đảng trên tất cả các tổ chức khác ở trong nước thì không có thể sửa đổi được bởi vì đảng viên tất cả mọi cấp sẽ dùng cái quyền lực của mình để mà đẩy mạnh cái quyền lợi cá nhân của họ hay là lợi ích nhóm của họ. Cho nên nếu mà kỳ này Quốc hội mà thông qua một cái sửa đổi mới mà không thực chất thay đổi như tôi mới vừa nói thì tôi nghĩ rằng là nó không đi đến đâu.

PV: Thưa giáo sư, nếu như mà không có cái sự thay đổi cơ bản then chốt mang tính chất đột phá như vậy thì trên dưới một năm qua người ta tiến hành những cái cuộc thăm dò này nọ kia khác về những sửa đổi như thế bản Hiến pháp thì liệu có làm mất thời gian của nhân dân và trong xã hội hay là không, hay là họ có dụng ý gì ạ?

GS NVL: Tôi nghĩ rằng là họ trước hết mất thì giờ của nhân dân và tưởng rằng là qua cái vấn đề đó là mị dân được nhưng mà tôi nghĩ rằng là làm như vậy thực ra càng làm cho nhân dân thấy rằng là họ không được tôn trọng. Cho nên theo tôi nghĩ rằng là nếu mà không thay đổi thực sự thì nên hoãn lại, hoãn lại để cho có thể có những cái tranh luận sâu sắc hơn chứ còn mà đi ra làm cái vấn đề lấy ý kiến theo cái kiểu như họ đã làm rất là tốn công mà thực chất là không có cái gì mà có vẻ là dân chủ.

PV: Thưa giáo sư, có ý kiến của một số những nhà quan sát họ cho rằng có thể là trong cách làm về Hiến pháp lần này là có thể Đảng đã có sẵn một cái bản Hiến pháp ở trong túi của mình rồi nhưng mà họ mở ra cái cuộc Hiến pháp sửa đổi như thế này thực chất ra là lấy một cái cớ thôi sau đó thì họ vẫn công bố cái kịch bản mà họ đã có thì bình luận của giáo sư như thế nào?

GS NVL: Tôi thì thực chất tôi cũng không hiểu rõ rằng là có như thế hay là không nhưng mà tôi nghĩ rằng là nếu mà người ta thăm dò ý kiến và nếu mà thấy không có một cái sự phản đối ý … mà tôi nghĩ rằng là họ có nhiều bản khác nhau chứ không phải chỉ có một bản. Thành ra nếu mà cái sự tranh đấu của nhân dân đó đến mức nào đó thì họ sẽ tùy đưa ra những cái bản mà họ thấy rằng là thích hợp với hiện tại. Nhưng cái vấn đề Hiến pháp không phải vấn đề thích hợp với các ý kiến của người dân hay là ý kiến của những người trong …(không nghe rõ, phổ thì phải) hiện tại. Vấn đề Hiến pháp là vấn đề lâu dài cho đất nước, không ai làm về Hiến pháp chỉ một hay là hai thập kỷ là phải thay đổi bởi vì như vậy nó là vô ích.

PV: Gần đây trong một cái bình luận ở trên BBC về câu chuyện quyền lực và chính trị ở Việt Nam đó thì một giáo sư sử học Việt Nam là ông Vũ Minh Giang có nói rằng là một trong những chìa khóa then chốt của đổi mới Việt Nam những cải tổ hiện nay đó là cái vấn đề về kiểm soát quyền lực. Nhưng theo ông nếu như mà cái Điều 4 vẫn không thay đổi trong Hiến pháp thì cái câu chuyện về cái kiểm soát quyền lực thực sự đó nó có hiệu quả hay là không?

GS NVL: Tôi nghĩ rằng là hiệu quả nó không có, trước hết vấn đề kiểm soát cái quyền lực là phải để cho người dân kiểm soát. Mà người dân kiểm soát thì người dân phải có tự do để mà nói lên cái ý kiến của họ. Mà không những cái tự do mà nói lên ý kiến bởi vì nói mà không có cái quyền lực để bắt các cơ quan chính phủ thi hành thì không đến đâu. Cho nên là phải làm sao cho người dân có thể thiết lập các cơ chế dân sự để có thể kiểm soát được các cái cơ quan chính quyền. Mà trong đó báo chí nữa, bởi vì báo chí thật ra là nhiều nước trên thế giới nói là báo chí là một cái gì giúp cho dân chủ. Nhưng nếu mà báo chí bị các cơ quan chính quyền dùng để mà đánh nhau thì cái đó vấn đề cũng không phải là dân chủ, tưởng là của dân chủ nhưng không phải là dân chủ. Thành ra cuối cùng có thể nói báo chí ở các nước Tây phương như là Mỹ, Pháp này kia là có chức năng kiểm soát nhưng mà tôi nghĩ báo chí ở Việt Nam bây giờ chưa có chức năng kiểm soát. Có thể một vài báo, tờ báo họ muốn làm như thế nhưng họ làm tất nhiên những người ký giả, chủ bút sẽ bị đuổi đi ngay nên trong hiện tại báo chí không có chức năng làm như vậy. Khi mà báo chí không có chức năng làm như vậy người dân phải có cái quyền qua các thiết lập các xã hội dân sự.

PV: Thưa giáo sư, vừa rồi cũng xuất hiện ở trong nước và trên mạng đấy một cái tuyên bố về thực thi cái quyền dân sự và chính trị với chữ ký của rất nhiều người thuộc các giới khác nhau tham gia. Theo giáo sư cái sự kiện này nó có một cái ý nghĩa gì, nó có một cái tác động gì đối với tình hình chuyển biến về chính trị xã hội Việt Nam và cải tổ Việt Nam hay không thưa giáo sư?

GS NVL: Cái sự kiện này tôi nghĩ rằng là nó là một cái bước đầu, trước hết là những người ký cái bản này là những người đã có một cái tiếng nói nào đó ở trong xã hội, nếu không ở Việt Nam thì ở nước ngoài. Cho nên khi mà họ ký vào đây thì tôi nghĩ rằng là họ rất là cẩn thận và họ nghĩ đây là bước đầu để tranh luận, để nói lên những cái gì mà người dân muốn phát biểu. Nhưng mà như tôi vừa mới nói nó chỉ là một bước đầu thôi là bởi vì đấy là một diễn đàn, nó chưa phải là một tổ chức dân sự có thể dần dần đưa đến các tổ chức dân sự để mà người dân có thể bảo vệ quyền lợi của họ nhưng mà bây giờ chưa có.

PV: Thưa giáo sư, gần đây một thời gian thì cũng có một hội thảo của một nhóm cá nhân đấy của học giả về nghiên cứu Việt Nam trong đó họ có đặt vấn đề cải tổ của Việt Nam thực sự nó đi về đâu. Thì qua những quan sát tới nay thưa giáo sư, riêng phần cải tổ về mặt chính trị và thể chế Việt Nam nó có tiến được thêm bước nào không, nó có nhúc nhích hay không hay là nó vẫn giẫm chân tại chỗ hay thậm chí tụt lùi thưa giáo sư?

GS NVL: Những người mà tổ chức hội thảo tôi nghĩ rằng là họ nghĩ rằng là có cái thụt lùi. Thật ra thì ở trong nước có một cái thời gian có một cải tổ đặc biệt là từ năm 86 hay có thể nói năm 1989 trở đi, một phần là lý do lúc đó tình hình xã hội và kinh tế trong nước rất là khó khăn nhất là vì cái áp lực của Trung Quốc cũng như chiến tranh ở Campuchia. Cho nên Đảng và Nhà nước nghĩ rằng là phải cải tổ thì lúc đó thì nhiều người ở trong nước tranh thủ và như anh đã thấy từ năm 1989 cho đến năm 2004, 2005 thì có những cái tiến bộ rõ ràng. Nhưng tiến bộ đó là vì chính phủ nghĩa là thối lui và không đẩy những cái chính sách mà nó cản trở vấn đề phát triển trong đất nước. Nhưng mà thực sự thì cái thời gọi là thời đổi mới đó là không đưa ra được những cái cơ chế gì mới để có thể bảo vệ cái quyền lợi của người dân trong lâu dài. Đáng lý ra những cái thời đổi mới từ năm 1989 cho đến năm 2005 ý là phải có thiết lập những cái cơ chế để có thể bảo vệ cái quyền lợi của người dân. Nhưng mà thực ra cái lúc đó là không làm được cái vấn đề đó, lúc đó chỉ là cái chính sách của chính phủ cởi mở hơn thôi là bởi vì áp lực của người dân thì họ cởi mở. Nhưng mà sau khi cái áp lực của người dân nó ít đi nhất là bởi vì vấn đề kinh tế thì nó tăng trưởng lên thì các nhóm lợi ích trong nước bắt đầu hình thành với sự liên kết, với các quyền lợi của các nước ngoài thành ra họ bắt đầu họ không để ý đến người dân nữa bởi vì quyền lợi của họ như họ nói là dính với người nước ngoài, càng ngày họ càng đi ngược lại với lợi ích của dân chúng. Thành ra từ năm 2006 đến nay thì đúng là có sự thối lùi và bây giờ phải cần có một đổi mới nếu mà không thì tôi nghĩ rằng là sẽ gây rất là khó khăn cho xã hội, các cơ chế, nhiều cơ chế ở trong nước có thể bị tan rã.

PV: Giáo sư có nghĩ rằng là ekip lãnh đạo hiện nay của Đảng và chính quyền Việt Nam dường như là cố gắng nhiều hơn để Đảng có thể trì thủ cái quyền lực của mình hơn là đổi mới thực sự về dân chủ cho đất nước?

GS NVL: Thật ra bây giờ có nhiều phe nhóm lắm cho nên nói như vậy cũng rất là khó. Nhưng mà tôi nghĩ rằng là những cái người mà lo toan cho đất nước thì chia ra làm 2 nhóm, những người mà không vì lợi ích cá nhân của họ hay là lợi ích nhóm của họ thì cái chuyện đó khác nhưng mà những người mà lo cho đất nước thì tôi thấy là có 2 nhóm chính. Một nhóm là muốn làm sao đổi mới cho nhanh và một nhóm kia thì là muốn đổi mới nhưng mà sợ đổi mới nhanh quá nó dẫn đi đến loạn hay là đổ vỡ thì bây giờ họ cùng phân vân. Nhưng mà tôi nghĩ thời gian rất là ít cho nên 2 nhóm mà tôi nghĩ có thể đổi mới đó mà muốn đổi mới thì tôi nghĩ rằng là họ phải cùng nhau sớm đưa đến những cải cách có lợi cho đất nước và cho khu vực nữa. Bởi vì nếu mà Việt Nam bị loạn lên hay là bị khó khăn thì toàn khu vực cũng sẽ bị khó khăn nhất là trước cái sự đe dọa của Trung Quốc.

PV: Vừa nãy giáo sư có nói áp lực của đổi mới Việt Nam năm 1986 đấy thì chính là cái áp lực trong nước. Đối với hiện nay thì nó có cái áp lực gì không từ phía của nước ngoài, của môi trường quốc tế đó đối với Việt Nam. Hay là quốc tế cũng thấy rằng đấy chỉ là câu chuyện nội bộ Việt Nam thôi, Việt Nam muốn giải quyết cái gì là do Việt Nam và quốc tế không nên can thiệp?

GS NVL: Nó tùy quốc tế là như thế nào? Nếu mà mình nói quốc tế trong đó có Trung Quốc hay Campuchia hay một vài nước khác thì những cái nước đó muốn làm áp lực với Việt Nam không đổi mới để họ có thể đẩy mạnh cái lợi ích của họ mà nhiều nhóm và nhiều người trong nước lại nghĩ rằng có cái quan hệ với Trung Quốc thì giữ được cái lợi ích của họ còn các cái nước khác thì họ không muốn Việt Nam bị khó khăn nhưng mà đằng khác đi nữa thì họ sợ rằng nếu mà đẩy Việt Nam vào một cái tình trạng mà nó bị động mà Việt Nam yếu đi thì cũng có thể là xảy ra khó khăn cho toàn khu vực.  Cái chính sách ví dụ như chính sách của Mỹ chẳng hạn là muốn có Việt Nam hợp tác với các nước khác trong ASEAN để mà làm sao cùng chung bảo vệ cái an ninh của khu vực thì cái đó là cái chính sách mà tôi nghĩ là của Mỹ khi Mỹ nói về vấn đề xoay trục trở lại vùng Đông Nam Á. Mà Mỹ không thể nói thẳng với Việt Nam được vì giữa Mỹ với Việt Nam có vấn đề lịch sử, có vấn đề chiến tranh, mà vấn đề chiến tranh là cả 2 bên vẫn còn nhớ, nhất là dân chúng 2 bên vẫn còn nhớ cho nên vấn đề này rất là tế nhị cho nên Mỹ muốn làm sao có một cái tổ chức ASEAN có sự hợp tác của các nước lớn ở trong đó chứ không hẳn tất cả mọi nước. Nếu mà như vậy được thì nghĩa là sẽ giúp cho Mỹ và một số nước khác như là Nhật hay là Hàn Quốc để có thể là cùng chung với các nước ASEAN này, bảo vệ cái an ninh ở trong khu vực.

_______

Tiếng Nói Dân Chủ là diễn đàn chia sẻ những quan điểm dân chủ từ nhiều nơi khác nhau. Ban Biên Tập không chịu trách nhiệm nội dung các bài viết đã được đăng tải, cũng như bài viết không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tiếng Nói Dân Chủ.

Advertisements

Tháng Chín 30, 2013 - Posted by | Chính Trị-Xã Hội | , , ,

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s