Tiếng Nói Dân Chủ

Phong Trào Dân Chủ Việt Nam

LIỆU SẼ XẢY RA KHỦNG HOẢNG KINH TẾ DẪN ĐẾN KHỦNG HOẢNG CHÍNH TRỊ TẠI VIỆT NAM?

Phạm Chí Dũng, theo RFA

Những người cùng thời

Cùng với bối cảnh suy thoái kinh tế trầm kha và nhiều tiền đề cho khủng hoảng xã hội ở Việt Nam từ năm 2011 đến nay, vấn đề chủ quyền biển đảo và những đòi hỏi về dân chủ, nhân quyền đang được những người trong phong trào dân chủ ở Việt Nam áp sát hơn hẳn so với những năm trước.

Một sự kiện chưa từng có trong lịch sử thể chế đương đại là vào đầu năm 2013, một nhóm nhân sĩ, trí thức mang tinh thần phản biện yêu nước, còn gọi là nhóm “Kiến nghị 72”, đã nêu ra các khuyến nghị và khuyến cáo đối với đảng và chính quyền về các quyền lập hội, biểu tình, trưng cầu dân ý và cả về sự thay đổi phải có của điều 4 trong hiến pháp.

Hoạt động không chỉ mang tính lời nói như thế đang phản ánh bầu tâm tư rất nặng lòng của không chỉ công dân đối với chế độ, mà còn là tình cảm mong muốn một sự thay đổi tốt đẹp hơn, hoặc ít ra cũng đỡ xấu hơn, xuất phát từ chính những cán bộ lão thành, đảng viên và cả một bộ phận công chức, viên chức đương nhiệm.

Như một quy luật, phản biện không thể thiếu đất sống ở những nơi mà mầm non bị vùi dập. Xuất phát chỉ với một hành trang hạn hẹp, nhưng đến đầu năm 2012, cùng với hành động nổi dậy của người nông dân Đoàn Văn Vươn, giới blogger lề dân đã tạo cho mình được một tài sản đáng giá là truyền thông xã hội. Trong suốt năm 2012, bất chấp nhiều áp lực chính trị, một số blogger vẫn làm được những việc có ích cho xã hội, đặc biệt hỗ trợ quyền lợi chính đáng của dân oan đòi đất và dấy lên không khí về chủ quyền biển đảo. Cho đến đầu năm 2013, sau chuyến đi Roma của người đứng đầu đảng Nguyễn Phú Trọng, điều có vẻ ngẫu nhiên là một số cơ quan quản lý nhà nước về thông tin và cả một số lãnh đạo cao cấp của đảng đã phải thừa nhận thế đứng của giới truyền thông xã hội, về độ thông tin nhanh nhạy mà hoàn toàn có thể cạnh tranh và còn vượt hơn cả báo chí nhà nước.

Với những gì mà giới truyền thông xã hội đã gây ấn tượng và tích tụ cho đến ngày hôm nay, đó là cái gì, nếu không phải là một tiền đề đầu tiên và cực kỳ quan trọng cho một mẫu hình nào đó cho xã hội dân sự trong tương lai ở Việt Nam?

Sự tự do tương đối cho tới nay của giới truyền thông xã hội đã tạo nên một chân đứng đầu tiên về thông tin cho xã hội dân sự ở Việt Nam. Quan trọng hơn, chân đứng này còn đang được nối kết ngày càng mật thiết với giới truyền thông quốc tế. Nhiều vấn đề về an ninh biển Đông, an sinh xã hội, mâu thuẫn và xung đột mang tính xã hội, những chủ đề chính trị như sửa đổi hiến pháp và điều 4 độc đảng, dân chủ và nhân quyền, tự do tôn giáo… đã được nhiều báo nước ngoài trích dẫn và bình luận từ tin tức của giới truyền thông xã hội trong nước.

Ba giai đoạn trong trung hạn

Một cách thông thường và diễn ra theo kịch bản trì trệ mà không xảy ra một biến động đủ mạnh và đủ lớn ứng với một cuộc suy thoái nặng nề hoặc khủng hoảng kinh tế, nền chính trị vẫn kéo dài sự tồn tại của nó, còn những nguyện vọng đòi hỏi dân chủ hơn của các nhóm phản biện xã hội vẫn chỉ có thể đạt được một tầm mức không đủ cao. Sự phản ánh chân thực của báo chí nhà nước cũng vì thế sẽ chưa thể hiện được đúng với khả năng còn tiền ẩn và bầu tâm huyết của nó.

Nhưng nếu nền kinh tế bị sói mòn trầm trọng và kéo theo những biến động xã hội đủ mạnh, đó lại là điều kiện và sự gieo mầm cho các ý tưởng và hành động phản biện. Mức độ thăng trầm của xã hội và chính trị càng lớn, quy luật tất yếu là phản biện sẽ càng gia tăng sức ép của nó đối với thể chế.

Cũng có một quy luật chính trị – xã hội khác: trong bối cảnh nội bộ thể chế không thuận hòa và phát sinh nhiều mâu thuẫn – có thể là mâu thuẫn giữa các cá nhân hoặc giữa các nhóm lợi ích, nhóm thân hữu với nhau, đó là một điều kiện quan trọng để hoạt động phản biện phát triển, không chỉ bằng hoạt động thông tin và bình luận trên mạng, mà còn có thể hình thành những tổ chức sinh hoạt công khai theo đường lối ôn hòa. Nhóm “Kiến nghị 72” với nhiều nhân sĩ, trí thức đầu đàn là một minh chứng và một phương pháp luận như thế.

Trong cách nhìn của một bộ phận lãnh đạo đảng và chính quyền, hiện thời và trong thời gian tới, một lực lượng trí thức có tính độc lập, hay nói khác hơn là mang tính trung lập, có thể là cần thiết, với mục đích tạo nên một độ mở dân chủ nào đó cho khuôn mặt của chế độ, cũng là nhân tố có thể mang lại thiện cảm với các tổ chức và quốc gia trên thế giới quan tâm đến vấn đề dân chủ, nhân quyền và xã hội dân sự ở Việt Nam.

Phản biện xã hội và phong trào phản biện của giới nhân sĩ, trí thức cũng có thể tương tác và tương ứng với những ưu thế mới trong tình hình mới. Và đó cũng là một điều kiện nữa để hoạt động phản biện có thể tiến xa hơn một bước: hình thành các nhóm công khai với sinh hoạt theo phương châm ôn hòa, bất bạo động.

Nếu cuộc khủng hoảng kinh tế nổ ra vào những năm 2016-2017, thời gian từ nay đến đó sẽ có thể được xem là quãng đường trung hạn trong 3-4 năm. Quãng đường đó có thể phải trải qua 3 giai đoạn:

1/ Giai đoạn thứ nhất: giải quyết những vấn đề gay cấn trong nội bộ và tạm kết thúc với thế cục chính trị nghiêng hẳn về một quan điểm và một nhóm chính khách nào đó. Trong giai đoạn này, nền kinh tế tạm phục hồi, chưa lộ ra những xung đột khủng hoảng và những phản ứng xã hội mang tính đối kháng. Hoạt động phản biện xã hội cũng có điều kiện để phát triển về lượng và chất, về mối liên kết chiều rộng và cả chiều sâu. Giai đoạn này có thể kéo dài từ giữa năm 2013 đến giữa năm 2015.

2/ Giai đoạn thứ hai: hành xử mang tính “hồi tố” của chính thể và nhóm chính khách chiếm ưu thế đối với những tiếng nói và hành động bị xem là đối lập, đối kháng và đi quá xa. Phong trao phản biện tạm lắng. Giai đoạn này có thể trùng với một cuộc suy thoái kép hoặc khủng hoảng kinh tế nổ ra trên thế giới, bắt nguồn từ Trung Quốc. Kinh tế Việt Nam cũng chìm sâu vào vòng xoáy khủng hoảng và bùng nổ nhiều xung đột về kinh tế và xã hội. Giai đoạn này có thể diễn ra từ giữa năm 2015 đến giữa hoặc cuối năm 2017.

3/ Giai đoạn thứ ba: khi tất cả cùng cộng hưởng ở một điểm: kinh tế, xã hội và cả chính trị mất kiểm soát, không phải bởi các lực lượng phản biện của trí thức, mà do phản ứng sống còn của chính người dân trước làn sóng suy thoái kinh tế kinh niên hoặc khủng hoảng kinh tế, tước đoạt những nỗ lực tồn tại cuối cùng của đời sống dân sinh. Khủng hoảng kinh tế càng trầm trọng, tính chất và quy mô phản ứng xã hội càng ghê gớm, có thể dẫn đến một sự thay đổi về chân đứng, thậm chí về bản chất nền chính trị của chế độ. Đây là giai đoạn mà phong trào phản biện xã hội mang tính ôn hòa sẽ thăng hoa. Giai đoạn này sẽ diễn ra nhanh chóng hơn hai giai đoạn trước, có thể vào nửa cuối năm 2017 và kéo sang năm 2018.

Giai đoạn thứ ba lại khiến xã hội Việt Nam sẽ phải trải qua một giai đoạn hệ quả tiếp nối, từ năm 2017-2018 trở đi, với quá trình ma sát thô và tương tác giữa các lực lượng chính trị cũ và mới, trước khi tiến tới một sự ổn định mới về chính trị và xã hội, phục hồi kinh tế. Giai đoạn tiếp theo này rất khó xác định về thời gian diễn biến, nhưng ít nhất phải mất 4-5 năm.

Với mỗi giai đoạn trên, xã hội dân sự ở Việt Nam đều có thể đạt được những bước tiến triển mong muốn, nếu những người thực hiện nó đủ chuyên cần, đoàn kết và sáng tạo.

Phản biện xã hội những năm tháng cận cảnh

Ngay trước mắt, điều mà đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam gọi là “cơ hội lịch sử” cho chuyến đi của ông Trương Tấn Sang đến Washington vào tháng 7/2013 cũng lại là một cơ hội khác cho hoạt động phản biện độc lập ở Việt Nam.

Dù không có nhiều kỳ vọng từ kết quả của cuộc gặp Obama – Sang, nhưng tình thế đã có một chuyển biến nhỏ và có thể hy vọng sẽ dẫn tới những chuyển biến lớn hơn. Nhà nước Việt Nam sau một thời gian dài im lặng, đang dần chấp nhận quan điểm phản biện về nhân quyền và dân chủ của người Mỹ và các tổ chức quốc tế, nhưng tất nhiên có tính điều kiện.

Nhưng cùng với những điều kiện song hành giữa kinh tế, chính trị và cả quân sự, trong vài năm tới lối mở cho dân chủ, nhân quyền và không khí phản biện ở Việt Nam sẽ rộng đường hơn. Phản biện và những hoạt động có tính tổ chức của nó sẽ có thể được công khai hóa trong một chừng mực và phạm vi nào đó.

Ngay từ bây giờ, đang rất cần đến một sự kết nối có tính thành tâm, hữu dụng và bài bản giữa các nhóm trí thức kiều bào Việt Nam ở nước ngoài với trí thức trong nước, không chỉ dừng ở tính chất đơn lẻ, mà nhằm xây dựng một phong trào phản biện chặt chẽ và có chiều sâu, với hàng loạt chủ đề thiết thân như:

– Bảo vệ chủ quyền biển đảo, hạn chế sự phụ thuộc của nền kinh tế và chính trị Việt Nam vào Trung Quốc.

– Phản biện chống tham nhũng và các nhóm lợi ích, nhóm thân hữu.

– Bảo vệ quyền lợi của nông dân trước hành vi trưng thu đất đai bất hợp pháp và vô lối.

– Phản biện đối với chủ đề sở hữu trong Luật đất đai và cơ chế thu hồi đất đối với các dự án kinh tế – xã hội.

– Bảo vệ quyền lợi của công nhân và thị dân về điều kiện làm việc và an sinh xã hội.

– Đấu tranh chống tác động tiêu cực của một số doanh nghiệp đối với môi trường tự nhiên.

– Phản biện đối với một số vấn đề kinh tế gay gắt như nợ công quốc gia; nợ và nợ xấu; tính độc quyền của kinh tế quốc doanh và một số tập đoàn; ngân hàng; các thị trường đầu cơ như vàng, bất động sản; những ngành có liên quan mật thiết đến người tiêu dùng như điện, xăng dầu, nước…

– Thúc đẩy Quốc hội sớm ban hành Luật biểu tình, Luật lập hội, Luật trưng cầu dân ý.

– Thúc đẩy tiếng nói của trí thức độc lập tại Quốc hội.

– Thúc đẩy tính hợp hiến và hợp pháp hóa của quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và tự do tôn giáo.

– Phản biện đối với các điều luật chính trị hóa hành vi phản phản biện như điều 79, 87, 88, 258 trong Bộ luật hình sự.

– Phản biện đối với điều kiện giam giữ phạm nhân trong các trại giam.

– Hỗ trợ tinh thần và vật chất cho các gia đình có người bị giam giữ, liên quan đến yếu tố chính trị.

– Phản biện với chính những tiếng nói phản biện thiếu tinh thần xây dựng và đoàn kết.

Tương lai từ xã hội dân sự

Loạn lạc là đường cùng của nhân dân, và đường cùng của dân chúng lại rất thường là đường cùng của chế độ. Đó cũng là một bài học nhãn tiền cho những chính khách đương thời và những nhà quản lý xã hội trong tương lai.

Một trong những giải pháp tốt đẹp nhất cho xã hội Việt Nam trong tương lai chỉ có thể đến từ xã hội dân sự.

Song song với các mục tiêu ngắn hạn, những nhóm nhân sĩ và trí thức trong nước và ngoài nước cần phối hợp tiến hành nghiên cứu một đề án về xã hội dân sự Việt Nam trong tương lai, cho 15-20 năm tới, nhưng những tiền đề của mô hình xã hội dân sự ấy có thể được ứng dụng ngay trong 4-5 năm tới, nếu các điều kiện kinh tế – chính trị và xã hội cho phép.

Việc kêu gọi các tổ chức quốc tế về nhân quyền và dân chủ hỗ trợ cho đề án về xã hội dân sự là rất cần thiết.

Cuộc hành trình của phản biện xã hội và xã hội dân sự ở Việt Nam trong ít nhất 20 năm tới không chỉ là một sự thay đổi về tương quan kinh tế – chính trị, mà còn là một cuộc cách mạng về văn hóa và dân trí cho các tầng lớp nhân dân.

Thay đổi của xã hội cũng là hệ quả cho phản biện và cơ hội cho dân chủ. Phong trào phản biện dân chủ và những điều kiện cho một xã hội dân sự ở Việt Nam đang nằm trong xu thế và lộ trình trung hạn có thể trong giai đoạn 2013-2017, và nếu được tổ chức tốt, phong trào này có thể góp sức cho xã hội về những triển vọng lạc quan trong tương lai dài hạn của dân tộc.

Xã hội dân sự có thể làm cái điều mà một chính thể hiện thời không làm được: phục hồi và nâng cấp chất liệu văn hóa và nhân cách cho cả một dân tộc.

‘Yếu tố quyết định’ trong nền chính trị VN

***

Theo BBC

Nhà báo, tiến sỹ kinh tế Phạm Chí Dũng gần đây đã có bài tham luận gửi đến hội thảo hè tại Singapore với chủ đề “Cải cách Việt Nam đang đi về đâu”diễn ra ngày 12-13/8.

BBC đã có buổi phỏng vấn với ông về nội dung bài viết, với tên gọi: “Liệu sẽ xảy ra khủng hoảng kinh tế dẫn đến khủng hoảng chính trị tại Việt Nam?”.

Trao đổi với BBC, ông Dũng nói “đây là bản tham luận khoa học mà tôi viết một cách công phu nhất từ trước đến nay” vì nó “liên quan tới hiện tình của đất nước và những dự cảm cũng như những dự báo của tương lai trong giai đoạn mà tôi gọi là trung hạn từ 3-4 năm tới.”

Ông cũng cho biết bản tham luận gồm ba phần:

“Phần thứ nhất là tiền đề khủng hoảng kinh tế xã hội có thể xảy ra với Việt Nam. Phần thứ hai là những kịch bản khủng hoảng kinh tế, xã hội …”

“Phần thứ ba là phần quan trọng nhất, tôi đánh giá và cảnh báo về ba giai đoạn của đất nước và trách nhiệm của phản biện xã hội và nhân sỹ, trí thức Việt Nam.”

“Tôi cho rằng phương cách tốt nhất cho Việt Nam trong giai đoạn sắp tới để khai trí và thay đổi mặt bằng văn hóa, đó là phương cách như các nước Bắc Âu đã dùng: Một xã hội dân sự.”

Lấy trung lập làm cầu nối

BBC: Theo ông thì chính giới Việt Nam có nhận thức được tầm ảnh hưởng của những hoạt động phản biện với sự tồn vong của chế độ hay không? Nếu có thì tại sao họ lại thỏa hiệp với điều đó để đổi lại cái mà ông gọi là “độ mở dân chủ cho khuôn mặt chế độ” và “thiện cảm của các tổ chức, quốc gia thế giới”?

Ngay từ đầu năm nay, đã xảy ra một sự kiện mà chưa từng xảy ra trước đây tại Việt Nam: Nhóm Kiến nghị 72.

Đây là lần đầu tiên một phong trào kiến nghị bao gồm tập thể các nhân sỹ trí thức có uy tín trong xã hội. Và họ kiến nghị về những vấn đề rất nhạy cảm trong chính trị, chưa hề có trước đây, như việc đòi bỏ Điều 4 Hiến pháp.

Gần đây nhất, luật gia Lê Hiếu Đằng còn nêu lên việc cần có một đảng đối lập. Tất cả những điều này là dấu nhấn rất quan trọng đối với những người hoạt động dân chủ tại Việt Nam.

Tôi có đề cập tới vấn đề là Nhà nước, trong con mắt một số người nào đó, có thể đã đến lúc nhìn nhận ra cần phải có một bộ phận nhân sỹ trí thức, những người không thuộc về họ, những người có tính trung lập, có thể tái hiện lại hình ảnh của lực lượng ba – nhóm phong trào học sinh, sinh viên, nhân sỹ trí thức Sài Gòn trước năm 1975.

Để làm gì? Để trong nhãn quan của người nước ngoài, của giới nhân quyền, dân chủ quốc tế thì những nhóm trí thức này có thể là những nhóm được coi là khách quan và trung thực hơn những trí thức mà người ta gọi là trí thức trung thành với nhà nước.

Nếu có được những nhóm trí thức trung lập thì có thể đó sẽ là tiếng nói cầu nối với một số giới vận động nhân quyền, dân chủ quốc tế.

‘Suy thoái kinh tế: Yếu tố quyết định’

BBC: Ông có nhấn mạnh về vai trò của suy thoái kinh tế khi nói về nguyên nhân dẫn tới suy thoái chính trị, xã hội. Nếu thiếu vắng yếu tố suy thoái kinh tế, thì chỉ suy thoái xã hội, chính trị không thôi, có đủ mang lại những thay đổi to lớn trong tương lai hay không?

Nếu thiếu khủng hoảng kinh tế thì sẽ còn khá lâu nữa mới dẫn tới mộtchi cuộc khủng hoảng xã hội và khủng hoảng chính trị.

Tôi đã đề cập tới vấn đề khủng hoảng kinh tế và tôi cho là vấn đề cơm áo gạo tiền mới là yếu tố quyết định trong động lực thay đổi xã hội chứ không phải tác động của các nhóm trí thức hiện nay vì hiện nay, ở Viêt Nam, các hoạt động đối trọng còn rất mong manh.

Có thể nói là đã có những cuộc tranh luận, nhưng người ta chưa thấy rõ có hình thành một lực lượng đối trọng, hay đối lập gì đó như Myanmar.

Trong bối cảnh đó, ứng với những trào lưu, kinh nghiệm lịch sử của Việt Nam, chỉ có những cuộc khủng hoảng kinh tế liên quan tới cơm áo gạo tiền và qua đó liên quan đến hai đối tượng chính là người nông dân và công nhân thì mới có thể tạo ra những biến đổi mạnh mẽ về khuôn mặt cũng như bản chất của xã hội và do đó có thể dẫn tới khủng hoảng chính trị.

Hiện nay, đang có những luồng ý kiến đa chiều về việc có hay không một cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, từ đó dẫn tới việc có hay không một cuộc khủng hoảng kinh tế tại Việt Nam.

Tôi cho là giai đoạn từ đây tới 2015 sẽ là giai đoạn kinh tế Việt Nam tạm phục hồi. Nhà nước bắt buộc phải bơm tiền để kích thích sự tồn tại của thị trường, tăng tổng cầu, tăng sức mua, giải quyết vấn đề nợ xấu và tồn kho bất động sản.

Tuy nhiên, sau đó, vấn đề chính sẽ phát sinh từ Trung Quốc.

Trung Quốc hiện nay đang có khá nhiều dấu hiệu cho thấy đang bước chân vào một cuộc suy thoái kép và dẫn tới khủng hoảng. Nếu Trung Quốc bị khủng hoảng kinh tế thì Việt Nam chắc chắn sẽ chịu một sức ép khủng hoảng trực tiếp.

Tình hình này có thể xảy ra vào năm 2016, 2017. Có những dự báo cho là sớm hơn.

Nó là một hình thể Parabol lõm, trong đà trượt dần của đồ thị kinh tế Trung Quốc, và đến một điểm nào đó thì nó sẽ lao dốc. Thời điểm lao dốc này có thể bắt đầu vào năm 2015.

‘Không bắt thêm blogger’

BBC: Ông có nhận xét trong bài viết rằng nhà nước Việt Nam đang “dần chấp nhận quan điểm phản biện về nhân quyền, dân chủ của người Mỹ và các tổ chức quốc tế”. Nhưng trong nửa năm 2013, số blogger, nhà báo và nhà bất đồng chính kiến bị bắt bằng cả năm 2012 cộng lại, vậy sự “chấp nhận” này thể hiện qua điều gì?

Thể hiện chính qua thứ nhất là sự kiện tổ chức Ân xá Quốc tế đầu năm 2013 đã lần đầu tiên được đến Việt Nam và làm việc với những người mà họ chỉ đích danh.

Thứ hai, đó là cuộc Đối thoại Nhân quyền Việt – Mỹ giữa tháng Tư, vốn trước đó bị hoãn vào cuối năm 2012. Tuy không mang lại được nhiều kết quả nhưng cũng đã đặt nền tảng cho chuyến đi của ông Trương Tấn Sang tại Washington.

Như tôi có phân tích trong một số bài báo về động thái, động cơ bắt giữ các blogger trong nửa đầu năm 2013, các blogger bị bắt chỉ có ba trường hợp là ông Phạm Viết Đào, Trương Duy Nhất và Đinh Nhật Uy.

Số người bị bắt khác liên quan tới những vấn đề nhân quyền, dân chủ khác. Còn vấn đề tôi đề cập là blogger và các nhà báo tự do.

Ba nhân vật blogger ở đây, theo tôi là liên quan chủ yếu tới các động thái trong nội bộ chứ không liên quan tới vấn đề nhân quyền, dân chủ ở Việt Nam.

Vừa rồi lại diễn ra phong trào 258 của một số blogger ở Hà Nội. Đây là lần đầu tiên các bạn có tổ chức quy mô và có kỷ luật đến vậy.

Những năm trước, hành động đó có thể bị nhà nước siết mạnh. Tuy nhiên năm nay, cho tới giờ vẫn chưa thấy có biểu hiện nào là làm căng thẳng, đàn áp, mà chỉ có tác động xung quanh.

Tôi cho là vấn đề liên quan tới dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam hiện nay thì đi theo quan điểm đối ngoại, chính trị, ngoại giao là chính, và nếu không có những tác động đối thoại thì các vụ bắt bớ có thể tăng.

Nhưng hiện nay, chúng ta đang ở trong hoàn cảnh mới, những điều kiện mới, đặc biệt là sau thỏa thuận của Washington và Hà Nội. Thành thử trong ít nhất nửa năm nay, hoặc thậm chí cả năm sau thì sẽ không hoặc ít có chuyện bắt bớ những nhà báo tự do, blogger hay các nhà hoạt động dân chủ, nhân quyền.

Trí thức Việt ‘thiếu đoàn kết’

BBC: Trong bài viết của mình ông có nói rằng hiện nay đang rất cần sự kết nối giữa trí thức, kiều bào Việt Nam ở nước ngoài và trong nước để tạo một phong trào phản biện chặt chẽ và có chiều sâu. Theo ông, điều này có thể được tiến hành thế nào, và đã có hay chưa những sự kết nối như vậy ở thời điểm hiện tại?

Có những người có thể gọi là những người cải cách, cấp tiến hay đơn giản là muốn thay đổi, nhưng lại nằm trong nội bộ Đảng.

Họ đang muốn thay đổi, họ đang nhìn thấy lòng dân xao xác, họ đang nhìn thấy không thể tiếp tục con đường cũ được nữa.

Một trong những phương cách thay đổi, đó là phải dung hòa lòng dân, mà trong đó có dung hòa nhân sỹ, trí thức mà muốn như vậy thì phải tạo ra một độ mở trung dung, trung lập nào đó cho giới trí thức, nhân sỹ.

Tôi cho đó là cơ hội, một điều kiện để tạo ra một độ mở chính trị, một độ mở dân chủ sắp tới. Độ mở đó mặc dù không lớn, nhưng dần dần sẽ hình thành.

Vấn đề còn lại là những nhân sỹ trí thức nhiệt tâm ở Việt Nam có biết đoàn kết với nhau hay không. Đây là vấn đề mấu chốt hiện nay và cũng là khó nghĩ nhất, vì người Việt dường như không có tinh thần đoàn kết cao cho lắm, kể cả trong giới trí thức.

Bình thường thì những nhân vật đó rất nổi tiếng, có uy tín xã hội, nhưng để kết hợp lại với nhau thì là một chuyện khó. Chuyện khó đó diễn ra ngay ở trong nước với nhau, chưa kể đến sự kết hợp giữa trí thức trong nước với ngoài nước.

Phải có sự một đoàn kết, nếu không sẽ bỏ qua cơ hội. Đoàn kết ở đây để làm gì? Không chỉ là tiếng nói truyền thông, không chỉ là tiếng nói của trí thức, mà đoàn kết ở đây còn là tác động vào nhà nước theo mô thức xã hội dân sự tác động vào chính quyền.

Còn nước, còn tát, nếu buông xuôi thì một lúc nào đó khủng hoảng kinh tế, xã hội nổ ra thì đối tượng thiệt thòi nhất, trực tiếp nhất, đó là người dân nghèo. Lúc đó xã hội có thể rơi vào một tình trạng mất kiểm soát, mà chúng ta không muốn Việt Nam rơi vào kịch bản như Syria, Ai Cập hiện nay, hay Indonesia trước đây.

_______

Tiếng Nói Dân Chủ là diễn đàn chia sẻ những quan điểm dân chủ từ nhiều nơi khác nhau. Ban Biên Tập không chịu trách nhiệm nội dung các bài viết đã được đăng tải, cũng như bài viết không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tiếng Nói Dân Chủ.

Advertisements

Tháng Tám 16, 2013 - Posted by | Chính Trị-Xã Hội |

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s