Tiếng Nói Dân Chủ

Phong Trào Dân Chủ Việt Nam

GIÁO SƯ TƯƠNG LAI: HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM ‘SẼ TỰ SỤP ĐỔ NẾU KHÔNG CHỈNH ĐỐN’

Một trung cư kế bên đường rail xe lửa tại thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Justin Mott/International Herald Tribune

Việt Khôi chuyển ngữ, Phía Trước / Thomas Fuller, The New York Times

Trong một căn hộ ở thành phố Hồ Chí Minh, giá sách của ông đầy những tác phẩm của Marx, Engels và Hồ Chí Minh, một minh chứng cho sự trung thành với Đảng Cộng sản, nhưng cựu viên chức chính phủ từng là cố vấn cho hai đời thủ tướng – ông Nguyễn Phước Tương, năm nay 77 tuổi – cho biết ông chẳng còn tin tưởng gì vào Đảng nữa. Như nhiều người Việt Nam khác hiện nay, ông Tương đã nói lên tiếng nói của mình một cách mạnh mẽ.

“Hệ thống chính trị của chúng tôi hiện nay là một chế độ chuyên chế độc đảng”, ông Tương cho biết trong một bài phỏng vấn tại căn hộ của ông ở vùng ngoại ô thành phố Hồ Chí Minh. “Tôi đã ở trong hệ thống, tôi hiểu tất cả các thói xâu, các nhược điểm, và cả sự thoái hóa biến chất của nó”, ông cho biết. “Nếu hệ thống này không được chỉnh đốn lại thì tự nó sẽ sụp đổ mà thôi”.

Đảng Cộng sản Việt Nam đã từng dành chiến thắng trước lực lượng Miền Nam Việt Nam với sự hỗ trợ của Mỹ vào năm 1975. Tuy nhiên, hiện nay họ đang phải đối phó với sự tức giận của người  dân ngày càng gia tăng vì bất ổn kinh tế và nội bộ bị chia rẽ thành hai phe phái – phe thủ cựu muốn giữ nguyên những lý thuyết cộng sản lãnh đạo đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội, giữ nguyên sự chuyên chế của Đảng Cộng sản, và phe còn lại thì muốn có một hệ thống đa đảng và đi theo các tư tưởng chủ nghĩa tư bản một cách triệt để.

Có lẽ điều quan trọng nhất là Đảng Cộng sản đang phải đấu tranh vất vả để đối phó với một xã hội ngày càng có những nhận thức rõ và sắc sảo hơn nhờ tin tức cũng như các luồng ý kiến được phát tán mạnh mẽ trên mạng Internet, mặc cho sự quản lý gắt gao của nhà nước.

Kể từ khi thống nhất đất nước tới nay đã 38 năm, Đảng Cộng sản đã trải qua những thử thách từ các mâu thuẫn với Trung Quốc và Campuchia, các cuộc khủng hoảng tài chính và cả những xung đột nội bộ. Điểm khác biệt vào thời điểm hiện tại, theo ông Carlyle A.Thayer – một trong những học giả hàng đầu về Việt Nam, là việc chỉ trích bộ máy lãnh đạo “đã bùng nổ khắp xã hội”.

Trong một môi trường chuyên chế, sự khác biệt trong Đảng thực ra có thể là một khích lệ cho sự tự do ngôn luận bởi các bè phái thường muốn làm xấu mặt nhau, tiến sĩ Thayer cho biết.

“Nhưng có một sự mâu thuẫn ở Việt Nam”, ông nói thêm. “Sự chống đối ngày càng mạnh mẽ nhưng đồng thời đàn áp cũng ác liệt hơn”.

Vì những tiếng nói bất đồng đã và đang nhân lên nhanh chóng trong số 92 triệu dân tại Việt Nam, chính phủ nước này đang ra sức để cố gắng dập tắt chúng. Tòa án đã tống giam nhiều blogger, nhà báo, và các nhà hoạt động xã hội, thế nhưng những sự bất bình, đặc biệt trên các trang mạng thì dường như vẫn không hề thuyên giảm. Chính phủ đã đóng cửa một số trang web, nhưng nhiều người dân đã dùng các phần mềm hoặc các thủ thuật khác để thoát ra khỏi vòng kiểm duyệt.

“Nhiều người đang cố gắng nói lên tiếng nói của mình hoặc lên tiếng chỉ trích chính phủ”, ông Trương Huy San (tức Huy Đức) – một nhà báo, tác giả của cuốn “Bên thắng cuộc” và cũng là một blogger có tiếng, cho biết. “Và những điều họ nói thì ngày càng có vẻ nghiêm trọng hơn”.

Ông San hiện nay đang là nghiên cứu sinh tại Đại học Harvard, và cuốn “Bên thắng cuộc” của ông có lẽ chính là một bài lịch sử đầy đủ và có tính phê bình đầu tiên kể từ năm 1975 đến từ một người ở bên trong đất nước. Được nhiều người dân trong nước đón đọc, bộ sách hai tập này được viết dưới bút danh Huy Đức, đã được in mà không có sự cho phép của chính phủ, tái hiện những hành động thanh trừng giữa các đảng viên Đảng Cộng sản không trung thành, và các vụ chiếm đoạt đất đai của các chủ sở hữu đất tại miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ.

Đối với những khách du lịch vãng lai, những gì họ nhận thấy khó có thể giúp họ hiểu được sự bi quan sâu sắc mà nhiều người dân Việt Nam đang phải gánh chịu. Hàng triệu người mười năm trước đây chỉ có mỗi chiếc xe đạp để đi những giờ đây nhiều trong số họ ngồi phóng vèo vèo trên những chiếc xe máy đắt tiền đi qua các nhà máy hoặc các tòa cao ốc chọc trời.

Nền kinh tế Việt Nam bắt đầu nổi lên từ năm 1990 sau vụ cải cách, và từ đó đã trở thành một nền kinh tế pha trộn giữa kinh tế thị trường nhưng lại được định hướng nghiêm ngặt bởi Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngay cả bây giờ, nền kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng 4-5% mỗi năm, một phần là nhờ xuất khẩu tăng mạnh đối với mặt hàng nông sản như gạo, cà phê, và hạt điều.

Nhưng thị trường nhà đất thì lại bị đóng băng vì cung quá nhiều, ngân hàng thì liêu xiêu với các khoản nợ xấu, báo chí đưa tin nhiều về nạn thất nghiệp đang gia tăng, và Việt Nam được xếp vào một trong những nước tham nhũng nhất thế giới bởi Transparency International.

Các doanh nhân Việt phàn nàn vì phải gánh quá nhiều luật lệ do chính phủ áp đặt vì Đảng tin rằng họ là đội ngũ tiên phong của các doanh nghiệp theo chủ nghĩa tư bản.

Và nhiều người nhận định rằng Việt Nam đang mất phương hướng, dù cho nước này có đông dân số trẻ và làm việc chăm chỉ.

“Trong 21 năm tôi ở đây, tôi chưa bao giờ thấy nhiều trí thức và doanh nhân tỏ vẻ không hài lòng đối với hệ thống như hiện nay”, ông Peter R.Ryder, giám đốc điều hành Indochina Capital, một công ty đầu tư tại Việt Nam, cho hay. “Có những cuộc đàm luận rất có ý nghĩa trong cộng đồng doanh nghiệp và cả trong nội bộ Đảng – những người rất quan tâm về hướng đi cho đất nước hiện nay”.

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân năm nay, một cuộc hội thảo do Ủy ban Kinh tế Quốc hội tổ chức hồi tháng Tư, những người tham dự đã “đánh nhau nảy lửa để giành quyền cầm micro”, theo như lời của ông Lê Đăng Doanh, một nhà kinh tế hàng đầu và cũng có mặt ở cuộc hội thảo cho biết.

Ông còn cho hay, sự chỉ trích đang lan rộng mặc dù nên kinh tế cần sự cải cách mạnh mẽ và sâu sắc, nhưng “gần như chẳng có gì được thực hiện tính cho tới thời điểm này”.

“Đây là một cuộc khủng hoảng niềm tin”, ông Doanh cho biết thêm. “Năm nào chính phủ cũng hứa hẹn mọi việc sẽ khởi sắc, nhưng người dân vẫn chưa thấy được điều đó”.

Trung tâm của cuộc tranh cãi chính trị này chính là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, người đã ngồi vào chiếc ghế này từ năm 2006. Phong cách táo bạo cùng với chương trình đầy tham vọng dành cho nền kinh tế của ông đã giúp ông có được sự ủng hộ lúc đầu bởi vì ông đã phá vỡ khuôn mặt trì trệ nặng nề của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nhưng ông đã gây mất lòng của rất nhiều thành viên trong Đảng vì ông giải tán một ban cố vấn đã từng là lực lượng lãnh đạo đứng sau cuộc đại cải cách (và ban này bao gồm ông Tương – học giả lý luận Marx, cũng như nhiều đảng viên kỳ cựu khác).

Quan trọng hơn nữa, chính sách thương hiệu của ông Dũng, bước đi đầy mạnh mẽ và quyết đoán của ông nhằm xây dựng những tập đoàn kinh tế nhà nước cùng với các tập đoàn tư nhân theo kiểu nhân Hàn Quốc đã phản tác dụng.

Được điều hành bởi những người có quan hệ chặt chẽ trong hệ thống Đảng Cộng sản, các tập đoàn này phát triển mạnh ra nhiều lĩnh vực kinh doanh khác mà họ không hề có đủ khả năng quản lý – theo lời của các nhà kinh tế học, và nhiều trong các doanh nghiệp đó còn đầu cơ sang thị trường cổ phiếu và nhà đất. Hai trong số những tập đoàn nhà nước lớn nhất này đã gần như sụp đổ hoàn toàn và giờ đây đứng trước nguy cơ phá sản.

Ông Tương cho biết căng thẳng trong nội bộ Đảng đã được đẩy lên cao từ khi nền kinh tế gặp vấn đề.

Vào tháng Hai vừa qua, ông đã giúp viết một lá thư mở gửi tới Tổng Bí thư [Đảng Cộng sản Việt Nam] Nguyễn Phú Trọng, kêu gọi thay đổi Hiến pháp nhằm “đảm bảo quyền lực thật sự thuộc về nhân dân”. Nhưng cho đến nay ông vẫn chưa nhận được hồi âm.

Ông Tương còn cho biết ông đã rất hào hứng thúc đẩy việc thay đổi từ ngày đầu tiên ông làm cố vấn cho Thủ tướng Võ Văn Kiệt, người đã làm thành công cải cách nền kinh tế vào thập niên 1990.

Nhưng ngày nay, ông cảm thấy có một gánh nặng về thời gian. Hiện ông đang lâm bệnh ung thư và tình hình có vẻ đang thuyên giảm, và ông cho hay căn bệnh này đã giúp ông nói lên những gì ông chất chứa trong lòng bấy lâu nay, những sự thật mà người dân chưa được biết.

“Về cơ bản, Marx là một nhà tư tưởng lớn,” ông cho biết. “Nhưng nếu chúng ta chưa hề có Marx trên đời này thì mọi thứ có thể đã tốt hơn rất nhiều”.

* Bài dịch do CTV Phía Trước chuyển đổi tựa đề từ bài ‘Những lúc khó khăn cũng là lúc bất đồng và trấn áp công khai nở rộ ở Việt Nam’.

© 2013 Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC

°°°

‘Bất mãn chưa từng thấy’?

Theo BBC

Nhật báo New York Times hôm thứ Tư ngày 24/4 vừa đăng một bài báo về lòng tin của người dân Việt Nam vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong tình hình khó khăn hiện nay.

Dưới tiêu đề ‘Những lúc khó khăn cũng là lúc bất đồng và trấn áp công khai nở rộ ở Việt Nam’, nhà báo Thomas Fuller của New York Times đã đưa ra quan sát này trong một lần đi tìm hiểu thực tế mới đây ở thành phố Hồ Chí Minh.

Nhân vật chủ đạo trong bài báo là giáo sư Nguyễn Phước Tương (tức Tương Lai), cựu cố vấn của hai đời thủ tướng Việt Nam.

Ngoài ra ký giả này cũng đã trao đổi với ông Trương Huy San (tức nhà báo Huy Đức), một cựu cố vấn khác của thủ tướng là Tiến sỹ kinh tế Lê Đăng Doanh, cũng như một số nhà quan sát khác để tìm hiểu về tình hình kinh tế chính trị của Việt Nam hiện nay.

‘Không tin Đảng nữa’

“Trên các kệ sách chất đầy các tuyển tập của Marx, Engels và Hồ Chí Minh, dấu ấn của một đời trung thành với Đảng Cộng sản, nhưng ông Nguyễn Phước Tương, 77 tuổi, nói ông không còn tin vào Đảng nữa,” bài báo bắt đầu từ tư gia của GS Tương Lai ở ngoại ô thành phố lớn nhất nước.

“Ông Tương, cũng giống như rất nhiều người khác ở Việt Nam hiện nay, đang lên tiếng phản đối chính quyền mạnh mẽ.”

“Chế độ của chúng tôi là độc tài toàn trị,” ông Tương được dẫn lời nói, “Tôi là người sống trong lòng chế độ – tôi biết tất cả những khiếm khuyết, những sai lầm sự suy thoái của nó.”

“Nếu chế độ này không được sửa đổi thì tự nó sẽ sụp đổ,” ông nói thêm.

Theo Fuller thì Đảng Cộng sản Việt Nam đang đối mặt với sự giận dữ ngày càng tăng của người dân về sự trượt dốc của nền kinh tế và nội bộ Đảng đang bị chia rẽ giữa một bên là những người bảo thủ muốn vẫn duy trì những nguyên tắc soi đường của chủ nghĩa xã hội và sự độc quyền lãnh đạo và một bên là những người kêu gọi một xã hội đa nguyên và chấp nhận hoàn toàn chủ nghĩa tư bản.

Tuy nhiên quan trọng nhất là Đảng đang đối phó với một xã hội thông tin ngày càng rộng mở và khán giả ngày càng tỉnh táo trước các thông tin khi mà có nhiều tin tức và ý kiến khác nhau lan truyền trên mạng làm ảnh hưởng đến sự tuyên truyền của truyền thông Nhà nước.

Bài báo dẫn nhận định của ông Carlyle A. Thayer từ Học viện Quốc phòng Úc, một trong những học giả nước ngoài hàng đầu về Việt Nam, cho rằng giờ đây sự chỉ trích Đảng đã ‘bùng nổ trên toàn xã hội’.

Đây là khác biệt lớn nhất so với các thách thức mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã từng trải qua kể từ khi Đảng này thống nhất đất nước 38 năm trước đây như cuộc chiến với Trung Quốc và Campuchia, khủng hoảng tài chính và chia rẽ nội bộ.

Cũng theo quan sát của ông Thayer thì ‘bất đồng nở rộ nhưng đồng thời sự đàn áp cũng gia tăng’.

‘Bi quan sâu sắc’

Thành phố ở Việt Nam

“Có thêm nhiều người muốn bày tỏ chính kiến phê phán chính phủ của mình hơn trước và những gì họ chỉ trích cũng nghiêm trọng hơn,” ông Trương Huy San (tức nhà báo, blogger Huy Đức – tác giả Bên Thắng Cuộc), nói với New York Times.

Vấn đề đăṭ ra ở đây, theo nhà báo Fuller, là ‘khó mà hiểu được sự bi quan sâu sắc’ của người dân trên đất nước này nếu nhìn vào bề mặt của sự tăng trưởng kinh tế.

Theo bài báo này thì nhiều người cho rằng Việt Nam đang mất phương hướng mặc dù đất nước này có dân số trẻ và làm việc chăm chỉ.

“Trong vòng 21 năm sống ở đất nước này tôi chưa bao giờ thấy sự bất mãn với chế độ của trí thức và doanh nhân lên đến mức độ như hiện nay,” ông Peter R. Ryder, giám đốc điều hành của Quỹ đầu tư Indochina Capital, được dẫn lời nói.

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tổ chức hồi đầu tháng Tư năm nay, các diễn giả đã ‘tranh nhau nói trước micro’, kinh tế gia Lê Đăng Doanh thuật lại với New York Times.

Ông cho biết nhiều người đã chỉ trích mặc dầu nền kinh tế cần phải được tái cơ cấu sâu rộng nhưng ‘gần như chẳng ai làm gì cả’.

“Đó là sự khủng hoảng lòng tin,” ông Doanh được dẫn lời nói, “Năm nào người ta cũng nghe hứa hẹn là thời gian tới mọi việc sẽ được cải thiện nhưng họ không thấy gì cả,” ông nói.

Bài báo đã nêu đích danh Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là trung tâm của cơn bão chính trị hiện nay.

“Sự tự tin thái quá và các chương trình đầy tham vọng của ông Dũng lúc đầu giúp ông có người ủng hộ bởi vì ông đã đoạn tuyệt với khuôn mẫu một cán bộ Đảng xơ cứng,” bài báo viết.

Tuy nhiên, sau đó ông làm nhiều người bất mãn với việc giải tán ban cố vấn vốn là động lực phía sau chương trình cải cách kinh tế mà ông Tương Lai là một thành viên.

Bên cạnh đó, chính sách kinh tế mang dấu ấn cá nhân ông Dũng là thúc đẩy thành lập các tập đoàn kinh tế nhà nước theo kiểu các chaebol của Hàn Quốc, đã đem lại hiệu quả ngược.

Điều hành các tập đoàn này những người thân cận với Đảng Cộng sản, những người đã biến các tập đoàn thành nhiều công ty khác nhau mà họ không đủ khả năng điều hành cũng như đầu cơ trên thị trường chứng khoán và bất động sản.

Hai tập đoàn trong số này đã gần như sụp đổ và đang đứng bên bờ vực phá sản.

‘Căng thẳng trong Đảng’

Đường phố Hà Nội

Ông Nguyễn Phước Tương nói với New York Times rằng những khó khăn của nền kinh tế đã khiến cho căng thẳng trong nội bộ Đảng Cộng sản dâng cao.

Hồi tháng Hai, ông đã tham gia soạn thảo một thư kiến nghị gửi đến lãnh đạo Đảng Nguyễn Phú Trọng để kêu gọi thay đổi Hiến pháp theo hướng đảm bảo quyền lực thuộc về nhân dân. Ông nói đến nay ông chưa nhận được phản hồi gì cả.

Giờ đây ông đang cảm thấy áp lực thời gian, ông cho biết. Căn bệnh ung thư của ông, mặc dù đang thuyên giảm, giống như là sự giải phóng tư tưởng thôi thúc ông phải nói lên điều mà ông cho là sự thật, ông nói.

“Nói cho cùng, Marx là một nhà tư tưởng vĩ đại,” ông nói, “Nhưng nếu như thế giới này chưa từng có Marx thì có lẽ sẽ tốt đẹp hơn.”

Bản điện tử của bài báo này trên trang chủ của New York Times đã nhận được một số ý kiến phản hồi của độc giả.

Một người ký tên là R. Vasquez đến từ tiểu bang New Mexico của Hoa Kỳ bình luận:

“Đảng (Cộng sản Việt Nam) đã cạn nhiệt huyết và ý tưởng. Những người thật sự còn trung thành với lý tưởng cộng sản giờ cũng đã 70, 80 tuổi… Các thế hệ tiếp nối sẽ thấy ngày càng khó mà hài hòa giữa những lý luận của các nhà tư tưởng ở châu Âu vào thế kỷ 19 với nhu cầu và khát vọng của nước Việt Nam trong thế kỷ 21.”

Còn Party State đến từ thành phố Vancouver của Canada thì viết:

“Đảng Cộng sản Việt Nam đã suy đồi cả về tinh thần lẫn đạo đức. Sự mục nát sẽ dẫn đến chỗ Đảng sụp đổ. Vấn đề ở đây là điều gì sẽ xảy ra sau đó? Liệu Việt Nam có trở thành một chế độ độc tài quân sự hay sẽ có một nhân vật như Hun Sen lên nắm quyền? Tương lai, tôi sợ rằng, sẽ còn tồi tệ hơn nhiều so với hiện tại.”

‘Giá đừng phản chiến’

Charles ở Slough, Vương quốc Anh, tự vấn phong trào phản đối chiến tranh ở Việt Nam. Độc giả này viết:

“Những người chúng ta đã từng tham gia vào phong trào phản chiến trong những năm 60 và 70 nên cúi đầu xấu hổ trước người dân Việt Nam. Với việc ủng hộ phe cộng sản và gây sức ép lên Quốc hội cắt đứt mọi viện trợ cho miền Nam Việt Nam thì chúng ta đã góp phần đảm bảo cho chiến thắng của ông Hồ Chí Minh và Đảng của ông ta.

Lại nữa, hãy thử nghĩ xem nếu không có cuộc cách mạng này thì ngày nay Việt Nam đã tốt hơn như thế nào? Ba mươi năm chiến tranh, số người chết không kể xiết, thiệt hại và đau thương vô cùng lớn – tất cả chỉ để đem đến kết cục là một chế độ kinh tế Marxist không khả thi do một Đảng cộng sản suy đồi và tàn bạo lãnh đạo.

Hãy nghĩ xem giờ này Việt Nam sẽ như thế nào nếu họ trải qua 60 năm thị trường tự do giống như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và Singapore. Chắc chắn là không hoàn hảo nhưng sẽ tốt hơn nhiều và lại không có chết chóc hay tàn phá.”

Tuy nhiên ý kiến này đã bị một công dân mạng khác có tên là Khang Duong từ Việt Nam phản bác:

“Ông chỉ đọc từ một phía và ông không hiểu gì về Việt Nam cả. Tôi không nghĩ rằng Việt Nam sẽ tốt hơn nếu không làm cách mạng. Đất nước của ông bị nước khác tàn phá, người dân của ông mất hết quyền lực và bị đối xử như súc vật? Miền Nam điêu tàn dưới tay của một kẻ độc tài. Ngô Đình Diệm không phải do người dân Việt Nam mà là người Pháp, người Mỹ đưa lên. Nếu Hồ Chí Minh không làm cách mạng thì cũng sẽ có một cuộc cách mạng khác mà thôi.”

_______

Tiếng Nói Dân Chủ là diễn đàn chia sẻ những quan điểm dân chủ từ nhiều nơi khác nhau. Ban Biên Tập không chịu trách nhiệm nội dung các bài viết đã được đăng tải, cũng như bài viết không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tiếng Nói Dân Chủ.

Advertisements

Tháng Tư 27, 2013 - Posted by | Chính Trị-Xã Hội, Kinh tế-Đời sống | , , ,

%(count) bình luận »

  1. Nói thẳng thừng rõ ràng là chế độ CHXHCN Việt Nam đang sụp đổ và rơi vào tay thống
    trị của Trung quốc.
    Nguyễn Tường Bá

    Bình luận bởi Nguyễn Tường Bá | Tháng Tư 27, 2013 | Phản hồi


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s