Tiếng Nói Dân Chủ

Phong Trào Dân Chủ Việt Nam

TRÁCH NHIỆM CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC?

Viết Lê Quân, theo Sống Mới

Những hàm ý mà ông Trần Đình Thiên toát ra có lẽ đã quá đủ cho một cái “đáy” về trách nhiệm của Ngân hàng nhà nước (NHNN).

Đáy của đáy

Khác khá nhiều với quý đầu năm 2013 và khác hẳn với năm 2012, vào đầu quý 2 năm nay, số ý kiến phản biện đối với triển vọng “kinh tế Việt Nam thoát đáy” đã vang lên nhiều nhặn và tự tin hơn.

Một trong những phản biện có tính bất ngờ như thế xuất phát từ ông Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam.

Những dự báo về khả năng “thoát đáy” của nền kinh tế có thể bắt đầu từ giữa năm 2012 đang trở nên xa vời hơn” – ông Thiên đưa ra một nhận định hiếm hoi trong số vô vàn ý kiến của nhiều chuyên gia và cũng là hiếm hoi với cả cá nhân ông trong chuỗi đánh giá về kinh tế Việt Nam trong vòng mấy năm qua.

Ông Trần Đình Thiên cũng là một thành viên của Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia – một cơ quan có tầm quan trọng trong việc tham mưu cho Chính phủ về những quyết sách tài chính, tín dụng và tiền tệ. Chủ tịch hội đồng này là Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh và Phó Chủ tịch thường trực là Thống đốc Ngân hàng nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình.

Vào đầu năm 2013, một thành viên khác của Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia là ông Trần Du Lịch đã nêu ra nhận định: “Tôi có thể khẳng định rằng đáy của sự khó khăn, bất ổn sẽ dừng lại ở quý 2/2013, nền kinh tế sẽ bớt khó khăn dần”.

Cũng từ đầu năm 2011 đến nay, nền kinh tế Việt Nam đã hiện ra không ít cái đáy như thế, tuy chỉ trên phương diện chính sách và được kéo theo bởi những nhận định mang sắc màu tươi tắn.

Bất chấp thực tại vẫn khác xa với những gì mà những người làm quản lý hình dung…

Vẫn chưa phải đáy

Tình hình rất chậm được cải thiện, nếu không nói là có xu hướng xấu đi trên nhiều phương diện” – Ông Trần Đình Thiên khẳng định trong một hội nghị gần đây.

Bức tranh mà ông Thiên phác họa thật u ám: mức tăng trưởng tín dụng rất thấp và khó có khả năng khôi phục nhanh; số doanh nghiệp đóng cửa quá nhiều và còn tiếp tục tăng nhanh, trong đó con số gần 15.300 doanh nghiệp phá sản, ngừng hoạt động trong quý 1/2013 (theo trang Đăng ký doanh nghiệp thuộc Báo Đầu tư) là mức rất cao; nợ xấu khó giải tỏa nhanh; Công ty quản lý tài sản quốc gia (VAMC) chưa lập được, các cơ chế xử lý nợ xấu không thể sớm vận hành; chưa thể phá băng bất động sản, lượng vốn lớn tiếp tục bị chôn, gây tắc nghẽn nguy hiểm; khả năng phá sản một số ngân hàng yếu kém.

Khác với vài dự báo hiếm hoi về triển vọng “thoát đáy”, bức tranh trên lại không hề mang tính số ít nếu người ta nhìn lại hơn hai năm suy thoái liên tục 2011-2012 như một hành vi trải nghiệm.

Quá hiếm muộn tiền cung ứng cho các ngành sản xuất, Việt Nam đã phải trả giá cho mục tiêu kềm chế lạm phát bằng hệ lụy trì trệ tăng trưởng. Nhưng chỉ đến cuối năm 2011, giới quản lý nhà nước mới thừa nhận con số khoảng 50.000 doanh nghiệp đã bắt buộc phải phải giải thể hoặc phá sản (theo VEF). Tuy nhiên, con số này xem ra vẫn còn khá ít ỏi so với tổng số hơn 600.000 doanh nghiệp hoạt động theo thống kê trước đó.

Bất chấp “thành tích kéo giảm lạm phát”, 2012 vẫn là năm chỉ chứng kiến tốc độ vòng quay vốn có 0,8 lần, so với hơn hai lần vào thời kỳ 2009-2010.

Từ lời cảnh báo “ruộng khô lúa cháy” của chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành đến hình ảnh “cái chết lâm sàng” của các doanh nghiệp bất động sản, tất cả đều chung một nội hàm.

Đầu năm 2013, tình hình thông tin bất chợt trở nên thông thoáng và “minh bạch” hơn. Đến lúc này, những thông tin từ Ủy ban kinh tế quốc hội cũng như giới phân tích kinh tế cho thấy con số giải thể và phá sản của doanh nghiệp đã lên tới hàng trăm ngàn.

Khi quý đầu tiên của năm 2013 đã gần trôi qua, vẫn liên tục xuất hiện những tin tức về ngành cá tra điêu đứng, hàng nông sản rớt giá, tỷ lệ tồn kho không mấy thuyên giảm, kể cả nhiều mặt hàng tiêu dùng bị ngập ngụa trong cơn đại hồng thủy của đại hạ giá 50% hoặc hơn cả thế…

Chỉ có thông tin về xuất khẩu được mô tả là sáng sủa hơn cả. Thế nhưng ở vị trí là mặt hàng xuất khẩu chủ lực và với vị trí quốc gia xuất gạo lớn thứ hai trên trường thế giới, giá gạo Việt Nam lại đã làm nên một nghịch lý khó hình dung khi giảm đến 17%, trong khi cùng thời điểm, giá gạo xuất khẩu của Thái Lan tăng 4%.

“Đáy kinh tế” cũng bởi thế đã không có ý nghĩa gì vào năm 2011, và càng không được “nghị quyết đưa vào đời sống” trong nguyên năm 2012, bất chấp vài ba dự đoán và khuyến cáo lạc quan từ một số giới chức điều hành.

“Đáy” nào cho NHNN?

Vào thời điểm cuối năm 2012, lần đầu tiên sau hai năm suy thoái được mô tả “cười cợt trên nỗi đau của người khác”, đến lượt những ngân hàng cho vay nặng lãi trở thành nạn nhân của chính họ: không còn tiền thưởng tết nhân viên và còn phải ăn vào vốn tích lũy; lợi nhuận của một số ngân hàng giảm đến 90% so với năm hoàng kim trước đó.

Như người đời thường nói, khi ngân hàng phải kêu thét lên thì chính lúc đó nền kinh tế lâm vào cảnh bi kịch thật sự.

Công tâm mà xét, sẽ là quá khó để “tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế” – như tinh thần bản nghị quyết số 02 của chính phủ ban hành vào đầu tháng Giêng năm 2013, nếu Việt Nam không thể xử lý được khối tồn kho hàng trăm ngàn căn hộ cao cấp và do đó mới có thể giúp các doanh nghiệp BĐS thanh toán phần nào nợ và lãi vay cho nhóm ngân hàng.

Nợ xấu đã hình thành và tích tụ từ năm 2007, đến nay đã trở thành vấn  đề quá đỗi khẩn cấp khi trong một thực tế sâu sát nhất với các doanh nghiệp con nợ, nó có thể chiếm đến phân nửa số nợ, thay cho chỉ từ 6-8% theo con số báo cáo mà các cơ quan quản lý nhà nước ghi nhận.

Bất động sản – một gam màu chiếm vị thế chủ đạo trên bức tranh kinh tế tổng thể, một chủ đề mà từ cuối năm 2011 đã được xem là “mối quan tâm lo lắng nhất của chính phủ” – cho tới nay vẫn chưa hề thoát khỏi cái hố do nó tự đào suốt gần hai mươi năm qua, tính từ con sóng đầu cơ nhà đất đầu tiên vào năm 1995.

Trái ngược với mong muốn của giới điều hành kinh tế và các lý thuyết gia, trong thực tiễn đã chẳng hiện ra cái đáy nào. Mọi thứ vẫn trì đọng và có vẻ còn tuột dốc thêm.

Không bất nhất như Việt Nam, nhưng người Mỹ cũng đã phải mất đúng ba năm kể từ khi vị tân tổng thống Barak Obama bơm vào nền kinh tế 900 tỷ USD thì mới tạo được đáy cho nền kinh tế Hoa Kỳ vào cuối năm 2011.

Cứ cho là nghị quyết 02 của chính phủ Việt Nam là sự khởi đầu cho một quá trình triển vọng hơn, thì sớm nhất phải đến hết năm 2015 người dân mới có thể nhận ra một nét chấm phá nào đó về “đáy”.

Có lẽ vào lúc này, khi tình thế đã trở nên quá trì trệ và chuẩn bị nổ bong bóng nếu không được cấp cứu kịp thời, những chuyên gia như ông Trần Đình Thiên mới buộc lòng phải phát đi nỗi thất vọng được chôn kín trước đây.

Và dù không trực tiếp đề cập đến trách nhiệm của Thống đốc – người cùng chung Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, nhưng những hàm ý mà ông Trần Đình Thiên toát ra có lẽ đã quá  đủ cho một cái “đáy” về trách nhiệm của NHNN.

_______

Tiếng Nói Dân Chủ là diễn đàn chia sẻ những quan điểm dân chủ từ nhiều nơi khác nhau. Ban Biên Tập không chịu trách nhiệm nội dung các bài viết đã được đăng tải, cũng như bài viết không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tiếng Nói Dân Chủ.

Advertisements

Tháng Tư 10, 2013 - Posted by | Kinh tế-Đời sống | ,

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s