Tiếng Nói Dân Chủ

Phong Trào Dân Chủ Việt Nam

SỬA ĐỔI HIẾN PHÁP: TẠO ĐIỀU KIỆN CHO NGƯỜI DÂN THỰC THI TỰ DO

Đảng Dân chủ Việt Nam:Khi các trí thức, luật gia và dư luận đòi hỏi các quyền tự do của công dân và của con người, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã không thể từ chối ghi rõ các quyền tự do đó vào bản Hiến pháp sửa đổi. Tuy vậy, phát biểu của ông Thứ trưởng Tư pháp Hoàng Thế Liên cho thấy Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam đang và sẽ không thật tâm trong việc thực thi các quyền đó. Giới lãnh đạo đã chọn “cấp độ bảo hiến thấp nhất” – một “hội đồng bảo hiến thuộc Quốc hội”. Đối với sự lựa chọn này, họ không tính đến hiệu quả thực thi các quyền tự do của công dân, mà chỉ tính đến các “tiền đề” được gọi là “một đảng duy nhất cầm quyền” và “Quốc hội được Đảng khẳng định là cơ quan quyền lực cao nhất”. Trong khi đó, “quyền lực cao nhất” mà vẫn nằm dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản thì rõ ràng chồng chéo, áp đặt. Tuyên bố này vẫn biểu hiện não trạng độc tôn chính trị. Trao quyền bảo hiến cho Quốc hội do một đảng lãnh đạo thì cũng như không có cơ chế bảo hiến: tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi” và bánh vẽ nhân quyền sẽ tiếp tục mà thôi. Các nhân sĩ trí thức và dư luận cần hiểu rằng, dù các điều khoản nhân quyền có tiến bộ đến mấy, việc thực thi và bảo vệ các quyền này sẽ không có gì tiến triển với cơ chế bảo hiến “cấp độ thấp” mà bản Hiến pháp sửa đổi dự định thiết lập.

***

Phân định rõ hơn “quyền con người” và “quyền công dân” là một nét tiến bộ của dự thảo Hiến pháp sửa đổi.

Ngày 10-12, tại Hải Phòng, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo góp ý cho báo cáo nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Hiến pháp trước khi các cơ quan chức hoàn thiện bản dự thảo HP 1992 sửa đổi để công bố lấy ý kiến nhân dân.

Đạo luật gốc

Thứ trưởng Tư pháp Hoàng Thế Liên, thành viên Ban Tổng kết Hiến pháp của Chính phủ và Ban Biên tập Hiến pháp sửa đổi, cho biết: “Trước đây, ta coi đó là tuyên ngôn chính trị, pháp lý. Cho nên đưa vào Hiến pháp rất nhiều quy định mang tính mục tiêu, định hướng, phấn đấu. Nay thống nhất coi đó là luật gốc, tức có giá trị áp dụng trực tiếp thì phải thu gọn lại. Cái gì là cơ bản, là quan trọng, cốt lõi nhất, phải thực hiện ngay mới đưa vào hiến định”.

Với nhận thức mới ấy, bản dự thảo Hiến pháp sửa đổi đã viết lại rất nhiều về nhóm quy định quyền con người, quyền cơ bản công dân. Kỹ thuật lập hiến xử lý theo hướng quyền của công dân thì có kèm theo từ “công dân”, còn quyền con người thì được thể hiện bằng tiền tố “mọi người”. Hàm ý là những quyền con người ấy không chỉ áp dụng cho công dân VN mà cả người nước ngoài sinh sống, làm ăn hay đang có mặt tại VN.

Tuy nhiên, theo TS Trần Ngọc Định – giảng viên ĐH Luật Hà Nội, sẽ có những quyền không thể áp dụng đồng đều cho mọi đối tượng. Ví dụ, quyền tự do đi lại thì giữa công dân VN và người nước ngoài tại VN được điều chỉnh bằng những văn bản khác nhau, mức độ kiểm soát, hạn chế khác nhau. Tương tự, quyền “tự do kinh doanh” cũng không thể công bằng cho cả người VN và người nước ngoài.

Tự do – thuộc tính của con người

Phân định rõ hơn “quyền con người” và “quyền công dân” là một nét tiến bộ của dự thảo Hiến pháp sửa đổi. “Nhưng con người có rất nhiều quyền và công dân cũng rất nhiều quyền thì chọn những quyền nào để đưa vào Hiến pháp? Và “tự do” khác gì với “quyền” – PGS Dương Đăng Huệ, Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự – kinh tế Bộ Tư pháp, nêu câu hỏi để mọi người cùng thảo luận.

PGS Thái Vĩnh Thắng, chuyên gia hiến pháp và lịch sử tư tưởng nhà nước – pháp luật thuộc ĐH Luật Hà Nội, chia sẻ: “Theo tôi hiểu, tự do là quyền con người tự thân, là thuộc tính của con người. Nhà nước không cần tổ chức cho người dân thực hiện và cũng không được can thiệp vào lĩnh vực đó. Đã là quyền tự do thì chỉ có thể điều chỉnh bằng quy phạm đạo đức, quy phạm tôn giáo; quy phạm pháp luật chỉ là để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực thi tự do”.

Với lập luận như vậy, nhiều chuyên gia đồng tình với phạm vi thể hiện trong dự thảo Hiến pháp sửa đổi, khẳng định một số quyền con người như quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp, tự do biểu tình, tự do báo chí.

Không thể dùng luật để triệt tiêu quyền cơ bản

Một điểm tích cực nữa ở dự thảo Hiến pháp sửa đổi là khẳng định các quyền con người, quyền cơ bản của công dân chỉ bị hạn chế bởi “luật do QH ban hành”, thay vì như Hiến pháp 1992, quy định chung chung là hạn chế bởi “pháp luật” – tức cả văn bản quy phạm dưới luật do Chính phủ, bộ ngành, địa phương ban hành.

Tuy nhiên, TS Nguyễn Thị Kim Thoa, Vụ trưởng Vụ Pháp luật hành chính – hình sự Bộ Tư pháp, chỉ ra là vẫn có những nguy cơ luật được ban hành tùy tiện để hạn chế quyền con người, quyền cơ bản của công dân. Dẫn kinh nghiệm lập hiến của CHLB Đức, bà Thoa cho rằng cần ràng buộc trong Hiến pháp những nguyên tắc lập pháp, buộc luật ban hành không được triệt tiêu giá trị nguyên thủy của các quyền hiến định đó. Chẳng hạn, QH có thể ban hành luật về biểu tình nhưng là để hướng dẫn, tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền hiến định đó chứ không được chứa đựng những nội dung gây khó, tước đoạt quyền biểu tình của người dân.

Cơ chế bảo hiến?

Thứ trưởng Hoàng Thế Liên cho biết sau buổi họp Ban Biên tập Hiến pháp sửa đổi cuối tuần trước, dự thảo Hiến pháp đã được sửa đổi, bổ sung cấp độ thấp nhất về bảo hiến. Từ ba mô hình tòa bảo hiến, hội đồng bảo hiến độc lập và hội đồng bảo hiến thuộc QH, nay đã chọn mô hình thứ ba, theo hướng hội đồng sẽ phán quyết về những trường hợp vi phạm Hiến pháp, báo cáo QH quyết định. Đây là giải pháp đáp ứng hai tiền đề quan trọng của đặc thù VN: một đảng duy nhất cầm quyền và QH được Đảng khẳng định là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

Nghĩa Nhân
Nguồn: Pháp Luật

Advertisements

Tháng Mười Hai 17, 2012 - Posted by | Chính Trị-Xã Hội, Pháp Luật-Công lý | , ,

3 phản hồi »

  1. Nhân dân đứng lên đòi xóa bỏ Hiến pháp đảng trị,lập Hiến pháp quốc trị. Chỉ có như vậy Việt Nam mới có thể sánh bước cùng nhân loại tiến bộ,văn minh. Có ra sức sửa đổi kiểu gì mà Điều 4 vẫn chình ình ra đó thì chỉ là đóng kịch,làm hề nhằm dễ bề “bay lượn” mà thôi. Các người hãy sống thật đi,đừng lừa dối nữa. Stop tội ác!

    Phản hồi bởi Tiểu Điền Địa | Tháng Mười Hai 17, 2012 | Phản hồi

  2. Đừng tham lam quá như CHXHCN Việt Nam mà thu tất cả quyền lực vào đảng Cộng sản.Hãy theo gương Singapô bây giờ tuy có một đảng nắm quyền nhưng nay đã chấp nhận một số ghế đối lập trong quốc hội .Ông lý Quang Diệu nói đó điều tốt cho cả nước vì đảng cầm quyền phải làm tốt hơn nữa để cạnh tranh với đối lập và Singapô không còn
    mang tiếng độc đảng.Tự do ngôn luận của dân Singapô được tôn trọng từ khi lập quốc trong khi dân Việt chưa bao giờ hưởng tự do ngôn luận từ hơn 60 năm.
    Tội nghiệp cho dân Việt quá .
    Nguyễn Tường Bá

    Phản hồi bởi Nguyễn Tường Bá | Tháng Mười Hai 19, 2012 | Phản hồi

  3. không thể nào tiến lên kịp với các nước khi độc dảng độc tài Nên thực hiện đa dản,đa nguyên và tam quyền phân lập. NÊN HỌC SINGGAPORE.

    Phản hồi bởi NGUYỄN TRUNG TÂM | Tháng Mười Hai 29, 2012 | Phản hồi


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s