ĐẢNG DÂN CHỦ VIỆT NAM: TẠI SAO VIỆT NAM CẦN SỬA ĐỔI CĂN BẢN VÀ TOÀN DIỆN HIẾN PHÁP

Đảng Dân Chủ Việt Nam
Nguyễn Sĩ Bình & Ban Nghiên cứu Hiến pháp
Thạc sĩ Nguyễn Thị Hường
Luật sư Nguyễn Tường Bá
Thạc sĩ Nguyễn Quốc Ánh
Thạc sĩ Nguyễn Hùng Việt
Luật sư Trần Minh Quốc
Luật sư Nguyễn Xuân Phước
và các cộng sự.

Đến nay, việc sửa Hiến pháp đã là một việc cấp bách. Sự chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường, sự tác động của toàn cầu hóa và quá trình hội nhập quốc tế đã khiến cải cách hệ thống pháp luật và tư pháp là một trong những đòi hỏi cấp thiết. Từ những cải cách rời rạc, cục bộ trong lĩnh vực kinh tế và một vài lĩnh vực khác, “gây mâu thuẫn, chồng chéo, kém hiệu lực trong tổng thể,” đã “nảy sinh ra nhu cầu cải cách hệ thống pháp luật nói chung, lĩnh vực kinh tế nói riêng.”[i] Từ năm 2007, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa 12 đã khẳng định: “không thể không tính đến việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992 về những nội dung liên quan, cụ thể là: xây dựng cơ chế bảo vệ Hiến pháp; luật hóa cơ cấu tổ chức của Chính phủ; định hướng cải cách tư pháp lấy tòa án làm trọng tâm, tổ chức tòa án theo thẩm quyền xét xử, không phụ thuộc vào đơn vị hành chính; nghiên cứu chuyển viện kiểm sát thành viện công tố; vấn đề giao Thủ tướng chính phủ thẩm quyền điều động, bổ nhiệm chủ tịch UBND cấp tỉnh; chủ tịch UBND cấp trên điều động, bổ nhiệm chủ tịch UBND cấp dưới trực tiếp; việc thí điểm nhân dân bầu chủ tịch xã; bỏ HĐND ở quận, huyện, phường…”[ii]

ĐẢNG DÂN CHỦ VIỆT NAM: BẢN ĐỀ XUẤT KHUNG HIẾN PHÁP CỦA TOÀN DÂN VÀ CÁC ĐIỀU KHOẢN VỀ QUYỀN CON NGƯỜI

Đảng Dân Chủ Việt Nam
Nguyễn Sĩ Bình và Ban Nghiên cứu Hiến pháp
Thạc sĩ Nguyễn Thị Hường
Luật sư Nguyễn Tường Bá
Thạc sĩ Nguyễn Quốc Ánh
Thạc sĩ Nguyễn Hùng Việt
Luật sư Trần Minh Quốc
Luật sư Nguyễn Xuân Phước
và các cộng sự.

Bản Hiến pháp của toàn dân không thể là bản Hiến pháp được thực hiện theo chỉ thị của một đảng chính trị, tổ chức hay cá nhân nào. Đó phải là một bản Hiến pháp được thảo luận rộng rãi bởi toàn xã hội, được các chuyên gia đề xuất các ý tưởng hợp xu thế thời đại, và nhất là cần được Nhân dân phúc quyết thông qua. Đảng Dân Chủ, Đảng Cộng Sản hay bất kỳ một tổ chức nào chỉ góp một trong những tiếng nói đó. Sau khi Ủy ban soạn thảo Hiến pháp hoặc Hội nghị hiến pháp soạn ra một bản Hiến pháp, bản Hiến pháp đó phải được toàn dân phúc quyết để trở thành bản Hiến pháp chính thức của Quốc gia, gọi là Hiến pháp của toàn dân.

Đảng Dân Chủ Việt Nam đề nghị Hiến pháp của toàn dân cần phải có các nội dung cơ bản sau: Các điều khoản nhân quyền phù hợp với luật quốc tế và nhu cầu của Việt Nam; Cơ chế tam quyền phân lập để tạo kiểm soát và đối trọng quyền lực giữa các nhánh quyền lực ở Trung ương cũng như giữa Trung ương và địa phương; và một cơ chế bảo hiến với Tòa án Hiến pháp.